🔪 Genel Cerrahi Master – Klinik, Hastalıklar ve Yönetim
Dr. Ömer Aslankan Notları
🧠 Genel Cerrahi – Anatomi, Fizyoloji, Patoloji
🧬 Anatomi (Klinik)
| Organ | Detay |
|---|---|
| Apandiks | RLQ lokalizasyon |
| Safra kesesi | RUQ, Murphy noktası |
| Pankreas | Retroperitoneal |
| Kolon | Segmental yapı |
| Karaciğer | Portal dolaşım |
⚙️ Fizyoloji
| Sistem | Fonksiyon |
|---|---|
| GİS | Sindirim + emilim |
| Safra | Yağ sindirimi |
| Pankreas | Enzim salgısı |
| Sıvı dengesi | Homeostaz |
🧫 Patoloji
| Mekanizma | Sonuç |
|---|---|
| Obstrüksiyon | İleus |
| Enfeksiyon | Apse |
| İskemi | Nekroz |
| Neoplazi | Tümör |
🧠 Genel Cerrahi – Detaylı Anatomi • Fizyoloji • Patoloji
🧬 Anatomi (Klinik + Derin)
| Yapı | Detay | Klinik Önemi |
|---|---|---|
| Apandiks | Midgut türevi, değişken pozisyon | Retroçekal → atipik ağrı |
| Karaciğer | Dual kanlanma (portal + hepatik arter) | Portal HT → varis |
| Safra yolları | Koledok + sistik kanal birleşimi | Taş → obstrüksiyon |
| Pankreas | Retroperitoneal, baş-duodenum komşu | Baş tümörü → sarılık |
| Dalak | İmmün organ | Rüptür → ölümcül kanama |
| İnce bağırsak | Duodenum sabit, jejunum-ileum mobil | Obstrüksiyon gelişir |
| Kolon | Tenia coli + haustra | Divertikül oluşur |
| İnguinal kanal | Derin + yüzeyel halka | Herni tipi ayrımı |
| Rektum | Portal + sistemik venöz drenaj | Hemoroid |
⚙️ Fizyoloji (Cerrahi Odaklı)
| Sistem | Mekanizma | Klinik |
|---|---|---|
| Gastrik asit | Parietal hücre HCl üretir | Ülser oluşur |
| Safra | Yağ emülsifikasyonu | Taş → sindirim bozulur |
| Pankreas | Amilaz, lipaz | Pankreatit → enzim artışı |
| Motilite | Peristaltizm | İleus → durur |
| Sıvı dengesi | Na-K dengesi | Şokta bozulur |
| Koagülasyon | Faktör aktivasyonu | Cerrahi kanama |
| İmmün sistem | İnflamasyon | Abse oluşumu |
| Metabolizma | Katabolik stres | Postop kas kaybı |
🧫 Patoloji (Mekanizma + Klinik)
| Mekanizma | Süreç | Sonuç |
|---|---|---|
| Obstrüksiyon | Lümen kapanır | İleus |
| İskemi | Kan akımı azalır | Nekroz |
| Enfeksiyon | Bakteri çoğalır | Abse |
| Perforasyon | Duvar yırtılır | Peritonit 💥 |
| Neoplazi | Kontrolsüz büyüme | Kanser |
| İnflamasyon | Sitokin artışı | Ağrı + ateş |
| Fibrozis | Skar oluşur | Darlık |
| Travma | Doku hasarı | Kanama |
🔪 Genel Cerrahi Master
🚨 Cerrahi Aciller
| Durum | Özellik | Yapılacak |
|---|---|---|
| Akut abdomen | Şiddetli ağrı | Cerrahi değerlendir |
| Perforasyon | Serbest hava | Acil ameliyat |
| İntestinal obstrüksiyon | Kusma | NG + sıvı |
🧠 Apandisit
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Klinik | Sağ alt kadran ağrısı |
| Tanı | USG / CT |
| Tedavi | Apandektomi |
🟢 Kolesistit
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Klinik | Sağ üst kadran ağrısı |
| Tanı | USG |
| Tedavi | Kolesistektomi |
🧱 Herniler
| Tip | Özellik |
|---|---|
| İnguinal | En sık |
| Femoral | Kadın |
| İnkarserasyon | Acil |
🧬 Tiroid Cerrahisi
| Durum | Özellik |
|---|---|
| Nodül | Biyopsi |
| Kanser | Tiroidektomi |
🚑 Travma
| Aşama | Yap |
|---|---|
| A | Airway |
| B | Breathing |
| C | Circulation |
🔪 Genel Cerrahi – Tüm Hastalıklar
🚨 Akut Abdomen
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Nedenler | Apandisit, perforasyon, obstrüksiyon |
| Klinik | Şiddetli karın ağrısı |
| Yönetim | Acil cerrahi değerlendirme |
🧠 Apandisit
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Klinik | RLQ ağrı (McBurney) |
| Tanı | CT |
| Tedavi | Apandektomi |
🟢 Kolesistit
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Klinik | RUQ ağrı + Murphy |
| Tedavi | Kolesistektomi |
🔥 Pankreatit
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Neden | Alkol, safra taşı |
| Klinik | Epigastrik ağrı |
| Tedavi | Sıvı + destek |
🧱 İleus
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Klinik | Kusma, distansiyon |
| Tedavi | NG + sıvı |
💥 Perforasyon
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Bulgu | Serbest hava |
| Tedavi | Acil cerrahi |
🧱 Herni
| Kategori | Detay |
|---|---|
| İnguinal | En sık |
| Strangülasyon | Acil |
🧬 Tiroid
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Nodül | Biyopsi |
| Kanser | Cerrahi |
🍽️ Mide
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Ülser | Ağrı |
| Kanser | Kilo kaybı |
🧠 Kolon
| Kategori | Detay |
|---|---|
| Kolon kanseri | Kanama |
| Divertikülit | Ateş |
🔥 Genel Cerrahi – Eksik Hastalıklar (Tamamlama)
🟢 Hepatobilier
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| Koledok taşı | İkter | ERCP |
| Kolangit | Ateş + sarılık | Acil drenaj |
| Safra yolu kanseri | Obstrüksiyon | Cerrahi |
🔥 Pankreas
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| Pankreas kanseri | Kilo kaybı | Cerrahi |
| Psödokist | Kist | Drenaj |
🍽️ Özofagus
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| Akalazya | Disfaji | Miyotomi |
| GERD | Reflü | PPI / cerrahi |
| Kanser | Kilo kaybı | Cerrahi |
🎗️ Meme
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| Meme kanseri | Kitle | Cerrahi |
| Fibroadenom | Benign | Takip |
| Mastit | Ağrı | Antibiyotik |
🚽 Proktoloji
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| Hemoroid | Kanama | Band ligasyon |
| Anal fissür | Ağrı | Topikal tedavi |
| Fistül | Akıntı | Cerrahi |
🚑 Travma Detay
| Durum | Özellik | Yönetim |
|---|---|---|
| Dalak rüptürü | Şok | Cerrahi |
| Karaciğer travması | Kanama | Takip/cerrahi |
| FAST | Sıvı | Acil karar |
🩸 Damar Cerrahisi
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| AAA | Anevrizma | Cerrahi |
| PAD | Klaudikasyon | Revaskülarizasyon |
⚠️ Postop Komplikasyonlar
| Durum | Özellik |
|---|---|
| Enfeksiyon | Ateş |
| Kanama | Hb düşer |
| Anastomoz kaçağı | Acil |
🔥 Genel Cerrahi – Ultimate Final
🧠 Karaciğer
| Hastalık | Özellik | Tedavi |
|---|---|---|
| HCC | Siroz zemininde | Rezeksiyon |
| Metastaz | En sık kolon | Cerrahi |
| Apse | Ateş | Drenaj |
🩸 Dalak
| Durum | Özellik |
|---|---|
| Splenomegali | Enfeksiyon/hematolojik |
| Splenektomi | Travma, hastalık |
🧱 İnce Bağırsak
| Hastalık | Özellik |
|---|---|
| Crohn | Transmural |
| Meckel | Kanama |
🧠 Kolorektal
| Durum | Özellik |
|---|---|
| Polip | Prekanseröz |
| FAP | Genetik |
| Lynch | Mismatch repair |
🧬 Endokrin Cerrahi
| Hastalık | Özellik |
|---|---|
| Paratiroid adenomu | Hiperkalsemi |
| Feokromositoma | Katekolamin |
🩹 Yara
| Faz | Özellik |
|---|---|
| İnflamasyon | İlk |
| Proliferasyon | Doku oluşur |
| Remodelling | Olgunlaşma |
⚠️ Şok
| Tip | Özellik |
|---|---|
| Hipovolemik | Kan kaybı |
| Septik | Enfeksiyon |
| Kardiyojenik | Kalp |
🧬 Transplant
| Tip | Özellik |
|---|---|
| Hiperakut | Dakika |
| Akut | Gün |
| Kronik | Aylar |
⚡ Genel Cerrahi – Ultra İnce Detaylar
🧱 Herni İnce Detay
| Durum | Bilgi |
|---|---|
| Direkt | Hesselbach üçgeni |
| İndirekt | İnguinal kanal |
| Richter | Parsiyel strangülasyon |
🟢 Safra Taşı Komplikasyon
| Durum | Bilgi |
|---|---|
| Mirizzi | Koledok basısı |
| Gallstone ileus | Obstrüksiyon |
🔥 Pankreatit Komplikasyon
| Durum | Bilgi |
|---|---|
| Nekroz | Şiddetli |
| Enfeksiyon | Antibiyotik + cerrahi |
🧱 İleus Detay
| Tip | Bilgi |
|---|---|
| Mekanik | Tıkanma |
| Paralitik | Motilite yok |
| Volvulus | Dönme |
| İntussusception | İçe geçme |
🧠 Kolon İnce Detay
| Durum | Bilgi |
|---|---|
| CEA | Tümör marker |
| Sağ kolon | Anemi |
| Sol kolon | Obstrüksiyon |
🎗️ Meme Kanseri Detay
| Durum | Bilgi |
|---|---|
| ER/PR | Hormon duyarlı |
| HER2 | Agresif |
| Sentinel node | İlk metastaz |
🧬 Tiroid Kanser
| Tip | Bilgi |
|---|---|
| Papiller | En sık |
| Medüller | Kalsitonin |
| Anaplastik | Agresif |
🚑 Travma Detay
| Durum | Bilgi |
|---|---|
| GCS | Bilinç skoru |
| Künt | İç kanama |
| Penetran | Açık yaralanma |
🧠 Genel Cerrahi – Yönetim Sistemi (Uzman Seviye)
📋 Preoperatif Değerlendirme
| Durum | Detay |
|---|---|
| ASA | Risk sınıflaması |
| Koagülasyon | INR kontrol |
| İlaç | Antikoagülan kes |
🏥 Postoperatif Bakım
| Durum | Detay |
|---|---|
| Ateş | Enfeksiyon |
| Ağrı | Analjezi |
| Mobilizasyon | Erken |
💧 Sıvı & Elektrolit
| Durum | Yönetim |
|---|---|
| Hiponatremi | Yavaş düzelt |
| Hiperkalemi | Ca glukonat 💥 |
| Asidoz | Nedeni düzelt |
🍽️ Beslenme
| Tip | Detay |
|---|---|
| Enteral | İlk tercih |
| Parenteral | Bağırsak yoksa |
| Refeeding | Dikkat ⚠️ |
🦠 Cerrahi Enfeksiyon
| Durum | Yönetim |
|---|---|
| Abse | Drenaj |
| Nekrotizan fasiit | Acil cerrahi 💥 |
⚠️ Sepsis
| Aşama | Yap |
|---|---|
| Sıvı | 30 ml/kg |
| Antibiyotik | Erken ver |
🔪 Cerrahi Teknik
| Tip | Özellik |
|---|---|
| Laparoskopi | Minimal invaziv |
| Açık | Geniş alan |
🎗️ Onkolojik Cerrahi
| Kavram | Detay |
|---|---|
| Margin | Temiz sınır |
| TNM | Evreleme |
🧠 Genel Cerrahi – Klinik Karar Sistemi (Ultimate)
🚨 Akut Abdomen Karar
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| Peritonit | Acil ameliyat 💥 |
| Stabil | CT çek |
| İnstabil | Direkt cerrahi |
🧱 İleus Algoritma
| Durum | Yap |
|---|---|
| Mekanik | Obstrüksiyon çöz |
| Strangülasyon | Acil cerrahi 💥 |
| Paralitik | Destek tedavi |
🔥 Pankreatit Yönetim
| Durum | Yap |
|---|---|
| Hafif | Sıvı + takip |
| Ağır | Yoğun bakım |
| Enfekte nekroz | Cerrahi 💥 |
🟢 Safra Yolu Karar
| Durum | Yap |
|---|---|
| Kolesistit | Cerrahi |
| Kolangit | ERCP 💥 |
| Koledok taşı | ERCP |
🚑 Travma Yönetim
| Durum | Yap |
|---|---|
| İnstabil | Acil ameliyat 💥 |
| Stabil | CT + takip |
🩸 AAA Karar
| Durum | Yap |
|---|---|
| >5.5 cm | Cerrahi 💥 |
| Rüptür | Acil ameliyat |
🏥 Postop Ateş Zamanı
| Zaman | Neden |
|---|---|
| 1-2 gün | Atelektazi |
| 3-5 gün | Enfeksiyon |
| 7 gün+ | Abse |
⚠️ Sepsis Algoritma
| Adım | Yap |
|---|---|
| 1 | Sıvı (30 ml/kg) |
| 2 | Antibiyotik |
| 3 | Kaynağı kontrol et 💥 |
🧠 Klinik Düşünme
- Ani ağrı → vasküler / perforasyon
- Ateş + ağrı → enfeksiyon
- Kilo kaybı → malignite
- Kusma → obstrüksiyon
🔪 Dr. Ömer Aslankan Notları – Genel Cerrahi (Klinik Altın Kurallar)
Akut abdomen varsa ve peritonit bulgusu varsa → görüntüleme bekleme, direkt ameliyat düşün.
Stabil hasta = CT çekilir, instabil hasta = direkt cerrahi.
Sağ alt kadran ağrısı + iştahsızlık → apandisit düşün.
Sağ üst kadran ağrısı + Murphy → kolesistit.
Epigastrik ağrı + sırta vuran → pankreatit.
Kusma + distansiyon + gaz çıkmaması → ileus.
Serbest hava = perforasyon = acil ameliyat 💥
Strangüle herni = gecikme ölümcül → acil cerrahi.
Ateş + sarılık + ağrı → kolanjit (Charcot triadı) → ERCP 💥
Hipotansiyon + taşikardi → önce sıvı ver, sonra tanı koy.
AAA >5.5 cm → opere edilir.
Postop erken ateş → atelektazi, geç ateş → enfeksiyon.
Abse varsa antibiyotik yetmez → drenaj şart.
Nekrotizan fasiit = gecikme ölüm → acil cerrahi 💥
Enteral beslenme mümkünse her zaman tercih edilir.
Hiperkalemi → önce kalbi koru (Ca glukonat).
Cerrahide en önemli şey: tanı değil, doğru zamanlama.
Kilo kaybı + anemi → malignite düşün.
Cerrahın en büyük hatası: “beklemek”.
Şüphe varsa → hastayı gözlemle ama kötüleşirse gecikme.