KARDİYOVASKÜLER CERRAHİ 🫀

KVC Klinik Notları | Teknik Portfolyo
Not Arşivi

Kalp ve Damar Cerrahisi

Klinik Karar Ağaçları ve Cerrahi Teknik Notları

Sistem Durumu: %90 Tamamlandı
Son Revizyon: Nisan 2026
Odak: İleri Teknik & Patofizyoloji
Kategori Konu Başlığı Kritik Veri / Teknik Not Sınıflandırma
Koroner Greft Fizyolojisi LIMA’da %95, Safen vende %50 (10 yıl) açıklık oranı. CERRAHİ
Aort Tip A Diseksiyon Acil cerrahi endikasyon; her 1 saat gecikme mortaliteyi %1 artırır. ACİL
Kapak Mitral Kapak Tamiri Carpentier sınıflamasına göre Tip II (Prolapsus) en iyi tamir adayıdır. KLİNİK
Periferik Karotis Stenozu Semptomatik >%50, Asemptomatik >%70 darlıkta CEA/Stent önerilir. TEKNİK
Farmakoloji Kardiyopleji Yüksek K+ içeriği ile diyastolik arrest ve miyokardiyal koruma. LAB
Dr. Ömer Aslankan – Kardiyovasküler Cerrahi Master Notları

🫀 DR. ÖMER ASLANKAN – KARDİYOVASKÜLER CERRAHİ MASTER ATLAS NOTLARI

HASTALIK + FİZYOLOJİ + CERRAHİ + GÖRÜNTÜLEME + MOLEKÜLER SİSTEM TEK SAYFA ÖZET

Koroner Arter Hastalıkları

Temel mekanizmaAteroskleroz → plak rüptürü → tromboz
SpektrumStabil angina → ACS → STEMI / NSTEMI
En kritik damarLAD (anterior duvar infarktı)
KomplikasyonVF, şok, papiller kas rüptürü
📌 Zaman bağımlı ölümcül süreç (0–90 dk kritik pencere)

Aritmiler

SVTAVNRT, AVRT (re-entry)
VentrikülerVT, VF (en ölümcül)
BradiaritmiAV blok, sick sinus
GenetikLong QT, Brugada
📌 VF = elektriksel kaos → defibrilasyon

Kapak Hastalıkları

MitralStenoz / yetmezlik (romatizmal)
AortStenoz / regürjitasyon
TriküspitSağ kalp yetmezliği ilişkili
ÖzelEndokardit, prolapsus
📌 Kapak = basınç + akım regülasyon merkezi

Aort Hastalıkları

Diseksiyonİntima yırtığı → media içine kan
AnevrizmaDuvar zayıflığı → genişleme
AAAAbdominal aort en sık
AcilStanford A = cerrahi acil
📌 Aort yırtılması = saniyeler içinde ölüm riski

Kalp Yetmezliği

SistolikEF ↓ (pompa bozukluğu)
DiyastolikDolum bozukluğu
AkutADHF (dekompanse)
SistemRAAS + SNS aktivasyonu
📌 Kronik aktivasyon → remodeling + progresyon

Şok Sistemleri

KardiyojenikMI kaynaklı düşük debi
HipovolemikKan/sıvı kaybı
DistributifSepsis, vazodilatasyon
ObstrüktifPE, tamponad
📌 MAP = CO × SVR

Konjenital Hastalıklar

ASD / VSDSeptal defektler
TOFSiyanotik kalp hastalığı
TGAArter transpozisyonu
PDADuktus açıklığı
📌 Şant yönü = klinik şiddeti belirler

Periferik Damar Hastalıkları

PAHKladikasyon
DVTVen trombozu
PEPulmoner emboli
CLIKritik ekstremite iskemisi
📌 Sigara + DM = en güçlü risk faktörleri

Tanısal Yöntemler

EKGElektriksel aktivite
EKOFonksiyon + kapak
BT KoronerNon-invaziv damar görüntüleme
AnjiyografiAltın standart anatomik değerlendirme
📌 Fonksiyon + anatomi birlikte değerlendirilir

MASTER ÖZET

SistemElektrik + Mekanik + Damar
Ölümcül olayMI / VF / Aort rüptürü
En kritik damarLAD
En kritik süreİlk 90 dakika
📌 Kardiyovasküler sistem = entegre yaşam destek ağı
Temel Kardiyak Anatomi
🫀 TEMEL KARDİYAK ANATOMİ

Kalbin Anatomisi

TanımKalp, mediastinumda yer alan kaslı pompa organıdır.
Yapı4 odacık: Sağ atriyum, sağ ventrikül, sol atriyum, sol ventrikül

Perikard Yapısı

KatmanlarFibroz perikard + Seröz perikard (parietal & visseral)
FonksiyonKalbi korur ve sürtünmeyi azaltır

Miyokard Katmanları

ÖzellikEn kalın kas tabakasıdır
FonksiyonKasılma gücünü sağlar

Endokard ve Kapaklar

EndokardKalp boşluklarını döşeyen endotel tabaka
KapaklarMitral, triküspit, aort, pulmoner kapaklar

Koroner Arter Anatomisi

Sağ Koroner ArterSA nod, AV nod, sağ ventrikül beslenmesi
Sol Koroner ArterLAD ve Circumflex dallarına ayrılır

Venöz Drenaj Sistemi

Koroner SinüsKalp venöz kanını sağ atriyuma taşır
Önemli VenlerGreat cardiac vein, middle cardiac vein

Aort ve Ana Dallar

Aort BölümleriAsendan, arkus, desendan aort
DallarKoroner arterler, brakiosefalik trunkus, karotis, subklavian

Pulmoner Dolaşım

GörevDeoksijenize kanı akciğere taşır
YapıSağ ventrikül → pulmoner arter → akciğer → pulmoner ven → sol atriyum

Kalbin İletim Sistemi

SA NodeKalbin pacemaker merkezidir
AV Nodeİletimi geciktirir
His-PurkinjeVentrikül kasılmasını koordine eder
Temel Kardiyak Anatomi – Detaylı
🫀 TEMEL KARDİYAK ANATOMİ
Detaylı Klinik & Cerrahi Anatomi Rehberi

Kalbin Anatomisi

Genel Yapı

KonumMediastinum medium, sternum arkasında
BoyutOrtalama 250-350 gram
OdacıklarSağ/sol atriyum + sağ/sol ventrikül

Duvar Yapısı

Endokardİç yüzeyi döşer
MiyokardKas tabakası (en kalın)
EpikardVisseral perikard
📌 Sol ventrikül duvarı en kalın olan yapıdır (yüksek basınç sistemi)

Perikard Yapısı

Fibroz PerikardDış sert tabaka, kalbi korur
Seröz PerikardParietal + visseral yaprak
Perikard Sıvısı10–50 ml, sürtünmeyi azaltır
📌 Perikardit → göğüs ağrısı + sürtünme sesi (friction rub)

Miyokard

Hücre tipiStriat, dallanan kas hücreleri
ÖzellikInterkale diskler ile senkron kasılma
EnerjiAerobik metabolizma (mitokondri yoğun)

Koroner Arter Sistemi

Sol Koroner Arter (LCA)

LADAnterior duvar + septum
CircumflexLateral sol ventrikül

Sağ Koroner Arter (RCA)

Beslediği AlanSağ atriyum, sağ ventrikül
Önemli DalSA nod arter (%60 hastada)
📌 LAD tıkanıklığı = “widow maker” (en ölümcül MI)

Venöz Drenaj

Koroner SinüsKalbin ana venöz toplayıcısı
Great Cardiac VeinLAD ile paralel seyreder
Middle Cardiac VeinPosterior interventriküler sulkus
Small Cardiac VeinRCA ile ilişkili

Aort ve Dalları

Asendan AortKoroner arterler çıkar
Aort ArkıBrakiosefalik, LCCA, LSA
Desendan AortTorakal ve abdominal dallar
📌 Aort diseksiyonu genelde intima yırtığı ile başlar

Pulmoner Dolaşım

RotaRV → pulmoner arter → akciğer → pulmoner ven → LA
ÖzellikDüşük basınçlı sistem

Kalbin İletim Sistemi

SA Node60–100 bpm doğal pacemaker
AV Node0.1 sn gecikme sağlar
His DemetiSeptumdan ventriküllere iletim
Purkinje LifleriHızlı ventrikül depolarizasyonu
📌 İletim bozukluğu → aritmi / AV blok

Klinik Önemli Noktalar

Sol KalpSistemik dolaşım
Sağ KalpPulmoner dolaşım
En kritik arterLAD
En kritik yapıSol ventrikül
Kardiyovasküler Anatomi – Detaylı
🫀 KARDİYOVASKÜLER ANATOMİ
Kalp Kapakları – Koroner Sistem – Hemodinamik – Klinik Korelasyon

Kalp Kapakları ve Mekanizması

Kapak Tipleri

Mitral KapakSol atriyum → sol ventrikül (2 yapraklı)
Triküspit KapakSağ atriyum → sağ ventrikül (3 yapraklı)
Aort KapakSol ventrikül → aorta
Pulmoner KapakSağ ventrikül → pulmoner arter

Fonksiyon

PrensipBasınç gradientine göre tek yönlü akım
BozuklukStenoz / Regürjitasyon
📌 Mitral kapak prolapsusu en sık görülen kapak patolojilerindendir

Koroner Arter Dominansı

Sağ DominansPDA RCA’dan çıkar (%70-85)
Sol DominansPDA LCX’den çıkar (%10-15)
KodominansHer iki sistem katkılı
📌 Dominans MI lokalizasyonunu belirler

Kardiyak Siklus

SistolVentrikül kasılması
DiyastolVentrikül dolumu

Fazlar

1İzovolümetrik kasılma
2Ejeksiyon
3İzovolümetrik relaksasyon
4Pasif dolum
📌 S3 sesi → hızlı dolum fazı

Koroner Perfüzyon

Ne zaman?Çoğunlukla diyastolde
En önemli faktörDiyastolik aort basıncı
RiskTaşikardi → diyastol kısalır
📌 Taşikardi + hipotansiyon = iskemi riski

Perikardiyal Sinüsler

Sinus TransversusAorta ve pulmoner trunkus arkasında
Sinus ObliquusSol atriyum arkasında kör kese
📌 Cerrahide aort klempi için transvers sinus kullanılır

Kalbin İletim Sistemi

SA Node60–100 bpm pacemaker
AV Nodeİletimi geciktirir
His-PurkinjeVentrikül aktivasyonu
📌 AV blok → ritim bozukluğu

Mikroanatomi

KardiyomiyositDallanan çizgili kas hücresi
Interkale diskElektriksel + mekanik bağlantı
MitokondriEnerji üretimi yüksek
📌 Kalp kası rejenerasyonu çok sınırlıdır

Hemodinamik Temeller

PreloadVentrikül dolum hacmi
AfterloadVentrikül direnci
KontraktiliteKasılma gücü
📌 Afterload artışı → kalp yükünü artırır

Klinik Altın Noktalar

En kritik arterLAD
En kritik yapıSol ventrikül
En kritik dönemDiyastol
En riskli durumTaşikardi + hipotansiyon
Kardiyak İleri Anatomi
🫀 İLERİ KARDİYAK ANATOMİ & GELİŞİMSEL FİZYOLOJİ
Embriyoloji • Sinir Sistemi • Koroner Segmentler • Lenfatik Sistem

Kardiyak Embriyoloji

3. haftaKalp tüpü oluşur
LoopingKalp sağa doğru kıvrılır
SeptasyonAtriyum ve ventrikül ayrımı
Konotrunkal bölgeAorta ve pulmoner arter ayrımı
📌 Embriyonik hata → doğumsal kalp hastalıkları

Perikard Klinik Varyasyonları

Akut perikarditİnflamasyon + göğüs ağrısı
Perikardiyal effüzyonSıvı birikimi
Kalp tamponadıKompresyon → CO düşer
Konstriktif perikarditFibrozis → dolum kısıtlanması
📌 Konstriktif = kronik sert “zırh kalp”

Koroner Arter Segment Anatomisi

LADAnterior interventriküler sulkus, septal + diagonal dallar
LCXSol AV sulkus, obtus marginal dallar
RCAAV sulkus, PDA ve marginal dallar
📌 LAD = anterior duvar + septumun ana arteridir

Kalbin Dış Sinirsel Kontrolü

Sempatik sistemHR ↑, kontraktilite ↑ (T1–T5)
ParasempatikVagus → HR ↓
Beta-1 reseptörKalp hız ve gücü artırır
Vagal etkiAV nod yavaşlatır
📌 Sempatik = “fight or flight” kalp cevabı

Kardiyak Lenfatik Drenaj

Subendokardiyal ağLenf oluşumu başlangıcı
Miyokard lenfiİnterstisyel sıvı drenajı
Trakeobronşial nodlarAna drenaj noktası
Torakal kanalSistemik lenf dolaşımı
📌 Lenfatik tıkanıklık → kardiyak ödem artışı

Genel Klinik Özet

En kritik gelişimEmbriyolojik septasyon
En kritik damarLAD
En kritik sinirVagus + sempatik lifler
En kritik sistemKoroner dolaşım
📌 Kardiyak yapı = embriyoloji + damar + sinir bütünlüğü
Kardiyak Elektrofizyoloji
⚡ KARDİYAK ELEKTROFİZYOLOJİ
EKG • Aksiyon Potansiyeli • İyon Kanalları • Aritmi Mekanizmaları

EKG Sistematik Analizi (P-QRS-T)

P dalgasıAtriyal depolarizasyon
PR aralığıAV iletim süresi
QRS kompleksiVentrikül depolarizasyonu
T dalgasıVentrikül repolarizasyonu
📌 QRS genişliği → ventriküler iletim problemi

Kardiyak Aksiyon Potansiyeli Fazları

Phase 0Hızlı Na⁺ giriş (depolarizasyon)
Phase 1Geçici K⁺ çıkışı
Phase 2Ca²⁺ girişi (plateau)
Phase 3K⁺ çıkışı (repolarizasyon)
Phase 4Resting membran potansiyeli
📌 Plateau fazı = kalp kasının tetani yapmamasını sağlar

İyon Kanalları ve Elektrofizyoloji

Na⁺ kanallarıHızlı depolarizasyon (Phase 0)
Ca²⁺ kanallarıPlateau fazı + kasılma
K⁺ kanallarıRepolarizasyon
Na⁺/K⁺ pompasıResting potansiyel korunur
📌 Ca²⁺ blokajı → kalp hızı ve kontraktilite düşer

Re-Entry Mekanizması (Aritmi Temeli)

1. yolYavaş iletim yolu
2. yolHızlı iletim yolu
BlokTek yönlü iletim bozukluğu
SonuçDairesel elektrik aktivitesi
📌 Re-entry = SVT ve VT’nin en sık mekanizması

WPW Sendromu

PatolojiAccessory pathway (Kent demeti)
EKGDelta dalgası + kısa PR
RiskSVT → VF dönüşümü
TedaviAblasyon
📌 AV nod bypass → hızlı ventrikül aktivasyonu

AVNRT (AV Nodal Reentry Tachycardia)

MekanizmaAV nod içinde re-entry
RitimDüzenli taşikardi
BelirtiPalpitasyon + baş dönmesi
TedaviAdenozin
📌 En sık paroksismal SVT tipi

Ventriküler Aritmi Mekanizmaları

VTRe-entry / iskemi
VFElektriksel kaos
TorsadesQT uzaması
AsistoliElektrik aktivite yok
📌 VF = en ölümcül ritim

EKG Klinik Korelasyon

ST elevasyonuAkut MI
ST depresyonİskemi
Q dalgasıEski MI
T inversiyonuRepolarizasyon bozukluğu
📌 STEMI = acil reperfüzyon

Final Elektrofizyoloji Özet

En kritik kanalNa⁺ hızlı kanal
En kritik yapıAV nod
En kritik mekanizmaRe-entry
En kritik ritimVF
⚡ Elektrofizyoloji = kalbin elektrik mimarisidir
Kardiyak Elektrofizyoloji Atlas
⚡ KARDİYAK ELEKTROFİZYOLOJİ ATLAS

Aksiyon Potansiyeli (Myokard vs Pacemaker)

FazMyokard HücresiSA/AV Node
Faz 0Na⁺ hızlı giriş (depolarizasyon)Ca²⁺ giriş
Faz 1Brief repolarizasyonYok
Faz 2Ca²⁺ plateauYok
Faz 3K⁺ çıkışı (repolarizasyon)K⁺ çıkışı
Faz 4Stabil membranSpontan depolarizasyon
📌 SA node’da otomatikite vardır (pacemaker özelliği)

İyon Kanalları ve Klinik Etki

İyonFonksiyonKlinik Etki
Na⁺Hızlı depolarizasyonLidokain bloklar
Ca²⁺Plateau + AV nod iletimVerapamil etkiler
K⁺RepolarizasyonQT süresi belirler
📌 QT uzaması = K⁺ kanal bozukluğu → Torsades riski

Re-entry Mekanizması (Aritmi Temeli)

İletim yolu A
İletim yolu B (blok)
Geri dönen impuls
Sürekli döngü → Taşikardi
📌 Re-entry = AVNRT + AVRT + birçok SVT’nin temel mekanizması

WPW Sendromu

PatolojiAksesuar yol (Bundle of Kent)
EKGDelta wave + kısa PR
RiskHızlı AF → VF dönüşebilir
📌 AV node bypass edilir → çok hızlı ventrikül aktivasyonu

AVNRT / AVRT Mekanizması

AVNRTAV node içinde re-entry döngüsü
AVRTAksesuar yol + AV node döngüsü
BelirtiParoksismal SVT
📌 En sık taşikardi tipi: AVNRT

QT Uzaması ve Torsades de Pointes

NedenK⁺ kanal blokajı
İlaçlarAmiodaron, makrolidler
SonuçPolimorfik VT
RiskAni ölüm
📌 Torsades = “twisting QRS” → acil Mg²⁺ tedavisi

Elektrofizyoloji Klinik Özet

  • ⚡ Na⁺ = hız
  • ⚡ Ca²⁺ = AV iletim
  • ⚡ K⁺ = repolarizasyon
  • 🔁 Re-entry = taşikardi temel mekanizması
  • ⚠️ WPW = aksesuar yol → ani ölüm riski
  • 💀 QT uzaması = torsades
📌 Aritmilerin %80’i re-entry mekanizması ile oluşur
İleri Kardiyovasküler Sistem
🫀 İLERİ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM
Patofizyoloji • Hastalıklar • Klinik Aciller • Cerrahi Temeller

Ateroskleroz Patogenezi

BaşlangıçEndotel disfonksiyonu
Lipid birikimiLDL intima tabakasında birikir
Hücresel süreçMakrofaj → köpük hücre
SonuçAterosklerotik plak + damar daralması
📌 Plak rüptürü → akut MI’nin en sık nedenidir

Koroner Arter Hastalıkları

Stabil AnginaEforla gelir, dinlenmekle geçer
Unstabil Anginaİstirahatte de olur (MI öncüsü)
STEMITam damar tıkanıklığı
NSTEMISubendokardiyal iskemi
📌 STEMI = acil reperfüzyon gerektirir

Kalp Yetmezliği

Sistolik KYEF düşer
Diyastolik KYDolum bozukluğu (EF normal)
Sol KYPulmoner ödem
Sağ KYPeriferik ödem + JVD
📌 Sol KY → akciğer konjesyonu

Aritmiler

AFDüzensiz ritim + tromboz riski
VTHayatı tehdit eder
VFElektriksel kaos
BradiaritmiSA node yavaşlığı
📌 VF = acil defibrilasyon

Kapak Hastalıkları

Mitral StenozRomatizmal, LA basıncı ↑
Mitral YetmezlikSistolde geri kaçış
Aort StenozLV hipertrofisi
Aort YetmezlikDiyastolde geri kaçış
📌 Aort stenoz = senkop + angina + dispne

Aort Hastalıkları

AnevrizmaDamar genişlemesi
Diseksiyonİntima yırtığı
RüptürHayatı tehdit eden kanama
📌 Stanford A = cerrahi acil

Tromboz & Emboli

TrombozDamar içinde pıhtı
EmboliPıhtı göçü
DVTDerin ven trombozu
PEPulmoner emboli
📌 Virchow triadı: staz + endotel hasarı + hiperkoagülabilite

Kardiyojenik Şok

NedenGenelde geniş MI
SonuçDüşük kardiyak output
BelirtiHipotansiyon + soğuk ekstremite
MortaliteYüksek
📌 En sık neden: LAD tıkanıklığı

Klinik Aciller

Akut MIST elevasyonu
TamponadKalp sıkışması
Masif PESağ kalp yükü
Kardiyak ArrestCPR gerektirir
📌 Tamponad = Beck triadı

Cerrahi Temeller

CABGKoroner bypass
Valve RepairKapak onarımı
Valve ReplacementKapak değişimi
ECMOKalp-akciğer destek
📌 CABG greft: A. mammaria interna

Klinik Altın Kurallar

En kritik damarLAD
En kritik dönemDiyastol
En acil durumVF
En önemli sistemKoroner dolaşım
📌 Kardiyoloji = zamanla yarış
İleri Koroner Hastalıklar
🫀 İLERİ KORONER ARTER HASTALIKLARI
MI Lokalizasyon • Kollateral Dolaşım • İskemik Kaskad • Troponin Dinamiği

MI Lokalizasyonları ve EKG Karşılıkları

Anterior MILAD tıkanıklığı → V1–V4 ST elevasyonu
Septal MIV1–V2 → interventriküler septum
Lateral MII, aVL, V5–V6 → LCX
İnferior MIII, III, aVF → RCA
Posterior MIV7–V9 ST depresyon + R dalga
📌 Anterior MI = en geniş ve en ölümcül infarkt alanı

Kollateral Dolaşım

TanımTıkalı arter yerine alternatif kan akımı
GelişimKronik iskemi ile artar
KaynakKomşu koroner arter dalları
Koruyucu etkiMI şiddetini azaltabilir
📌 Kollateraller = “doğal bypass sistemi”

İskemik Kaskad

1. Metabolik değişimATP ↓, laktat ↑
2. Diyastolik disfonksiyonİlk mekanik bozukluk
3. Sistolik disfonksiyonKasılma gücü azalır
4. EKG değişikliğiST depresyon / elevasyon
5. SemptomGöğüs ağrısı
📌 Klinik semptom en geç ortaya çıkan basamaktır

Troponin Dinamikleri

0–3 saatNormal veya hafif yükselme
3–6 saatYükselmeye başlar
12–24 saatPeak değer
5–14 günYüksek kalabilir
📌 Troponin = en spesifik miyokard hasar belirteci

MI Patofizyoloji Özeti

BaşlangıçAterosklerotik plak rüptürü
TrombozKoroner arter tıkanması
İskemiO₂ eksikliği
NekrozKalıcı miyokard kaybı
📌 20–30 dk sonrası irreversibl hasar başlar

Klinik Korelasyon

STEMITam tıkanma
NSTEMIKısmi tıkanma
Unstabil anginaİstirahatte ağrı
Stabil anginaEforla gelen ağrı
📌 STEMI = acil PCI gerektirir

Final Koroner Özet

En kritik damarLAD
En kritik lokalizasyonAnterior MI
En kritik süreçİskemik kaskad
En kritik markerTroponin
🫀 Koroner hastalık = zaman bağımlı hücresel ölüm süreci
Koroner Hastalıklar Atlas
🫀 KORONER HASTALIKLAR – DERİN PATOFİZYOLOJİ

MI Lokalizasyonu ve Koroner Arterler

LokalizasyonArterEKG Derivasyonu
Anterior MILADV1–V4
İnferior MIRCAII, III, aVF
Posterior MILCXV1–V3 (ST depresyon)
📌 LAD = “ölümcül damar” (anterior MI en yüksek mortalite)

İskemik Kaskad (Zaman Sıralı)

Koroner tıkanma
Metabolik bozukluk (ATP ↓)
Diyastolik disfonksiyon
Sistolik disfonksiyon
EKG değişiklikleri
Göğüs ağrısı
📌 Ağrı en geç bulgudur → erken tanı EKG + biyokimya ile olur

Troponin Dinamik Eğrisi

0–3h 3–6h 12–24h 48–72h
📌 Troponin 3–6 saatte yükselir, 7–10 gün yüksek kalabilir

Kollateral Dolaşım

TanımAlternatif damar yolları
Fonksiyonİskemiyi azaltır
GelişimYavaş kronik stenozda artar
Akut MIKollateral yetersiz kalır
📌 Kronik hastalarda MI daha hafif seyreder (kollateral sayesinde)

EKG – Arter Eşlemesi

EKG BölgesiArter
V1–V4LAD (Anterior MI)
II, III, aVFRCA (İnferior MI)
V7–V9LCX (Posterior MI)
📌 EKG = koroner anatomiyi yansıtan elektrik haritası

Klinik Final Özet

  • 🫀 LAD = en ölümcül arter
  • ⚡ İskemi → metabolik değişiklik ile başlar
  • 📉 Troponin = altın biyobelirteç
  • 🔁 Kollateral = kronik koruma mekanizması
  • 📊 EKG = lokalizasyon anahtarı
📌 MI = zamanla yarışılan acil kardiyoloji durumudur
Kalp Yetmezliği – İleri Fizyopatoloji
🫀 KALP YETMEZLİĞİ – FİZYOPATOLOJİ
Frank-Starling • RAAS • SNS • Remodeling • NYHA Sınıflaması

Frank-Starling Mekanizması

Preload artışıVentrikül dolum hacmi ↑
Kas lif gerilimiKontraktilite belirli seviyeye kadar ↑
LimitAşırı gerilme → kontraktilite ↓
Kalp yetmezliğiEğri aşağı ve sağa kayar
📌 Kalp yetmezliğinde Frank-Starling eğrisi bozulur

Neurohormonal Aktivasyon

RAASVazokonstriksiyon + Na⁺ retansiyonu
Sempatik sistemKalp hızı ve kontraktilite ↑
ADHSu tutulumu ↑
SonuçVolüm yükü + afterload artışı
📌 Kronik aktivasyon → kalp yetmezliğini kötüleştirir

Ventriküler Remodeling

BaşlangıçMI / basınç yükü
DilatasyonVentrikül çapı artar
HipertrofiDuvar kalınlaşması
SonuçPompa verimi düşer
📌 Remodeling = geri dönüşü zor yapısal değişim

NYHA Sınıflaması

NYHA ISemptom yok
NYHA IIHafif efor kısıtlılığı
NYHA IIIMinimal eforla semptom
NYHA IVİstirahatte semptom
📌 NYHA IV = ileri evre kalp yetmezliği

Kalp Yetmezliği Patofizyolojisi

BaşlangıçPompa yetersizliği
KompansasyonRAAS + SNS aktivasyonu
Volüm yüküPreload artışı
SonuçKonjestif kalp yetmezliği
📌 Kompansasyon mekanizmaları uzun vadede zararlıdır

Klinik Bulgular

Sol KYPulmoner ödem, dispne
Sağ KYPeriferik ödem, JVD
Global KYHer iki sistem tutulumu
Egzersiz intoleransıCO düşüklüğü
📌 Sol KY → akciğer; Sağ KY → sistemik konjesyon

Final Klinik Özet

En kritik mekanizmaNeurohormonal aktivasyon
En kritik yapıVentrikül remodeling
En kritik eğriFrank-Starling
En kritik sınıflamaNYHA
🫀 Kalp yetmezliği = adaptif mekanizmaların yıkıcı hale gelmesi
Kalp Yetmezliği Fizyoloji Atlası
🫀 KALP YETMEZLİĞİ – FİZYOLOJİ ATLASI

Frank-Starling Mekanizması

Normal Kalp Yetmezliği
📌 Kalp yetmezliğinde eğri aşağı ve sağa kayar → kontraktilite azalır

RAAS Aktivasyonu

Renal perfüzyon ↓
Renin salınımı
Angiotensin I → II
Vazokonstriksiyon + Aldosteron ↑
Na⁺ + su retansiyonu
📌 RAAS = kalp yetmezliğinde kompansatuar ama zararlı sistem

Sempatik Sistem ve ADH

Sempatik AktivasyonKalp hızı ↑, kontraktilite ↑
ADHSu retansiyonu + vazokonstriksiyon
SonuçPreload ↑ → konjesyon
📌 Kronik aktivasyon → kalp yorgunluğu + remodeling

Ventriküler Remodeling

MekanizmaBasınç + hacim yükü
SonuçVentrikül dilatasyonu
HücreMiyosit hipertrofisi + fibrozis
SonEF düşüşü
📌 Remodeling = geri dönüşü zor yapısal değişim

NYHA Sınıflaması

Sınıf IBelirti yok
Sınıf IIHafif eforla semptom
Sınıf IIIMinimal eforla semptom
Sınıf IVİstirahatte semptom
📌 NYHA = kalp yetmezliği fonksiyonel evreleme sistemi

Fizyoloji Final Özet

  • 📉 Frank-Starling bozulur
  • 🔥 RAAS + SNS + ADH sürekli aktif
  • 🫀 Ventrikül dilate olur
  • 📊 EF düşer
  • ⚠️ Klinik kötüleşme progresiftir
📌 Kalp yetmezliği = nörohormonal hastalık
Kardiyovasküler Sistem – İleri Klinik & Yoğun Bakım
🫀 İLERİ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM
Yoğun Bakım • İnotroplar • EKG • Şok • Cerrahi • Aciller

Yoğun Bakım (Kardiyak ICU)

MonitorizasyonEKG, SpO2, invaziv arter basıncı
Merkez Venöz BasınçSağ kalp dolum basıncı
İdrar ÇıkışıPerfüzyon göstergesi
LaktatDoku hipoksisi göstergesi
📌 Laktat yüksekliği = doku perfüzyon bozukluğu

İnotrop ve Vazoaktif İlaçlar

DobutaminKontraktilite ↑ (β1 agonist)
DopaminDüşük doz renal, yüksek doz inotrop
NoradrenalinVazokonstriksiyon ↑
AdrenalinCPR ve şok tedavisi
📌 Şokta ilk tercih genelde noradrenalindir

İskemi-Reperfüzyon Hasarı

İskemiATP azalması
ReperfüzyonOksijen geri gelişi
MekanizmaSerbest radikal oluşumu
SonuçHücresel hasar artışı
📌 Reperfüzyon hasarı klinik olarak kritik olabilir

Perikard Hastalıkları

Akut PerikarditGöğüs ağrısı + friction rub
EffüzyonSıvı birikimi
TamponadKompresyon → düşük CO
KonstriktifFibrozis → dolum kısıtlanması
📌 Tamponad → acil perikardiyosentez

EKG Klinik Korelasyon

ST ElevasyonuAkut MI
ST Depresyonİskemi
Q dalgasıEski MI
T inversiyonuRepolarizasyon bozukluğu
📌 STEMI = ST elevasyonu + troponin ↑

Troponin ve Kardiyak Enzimler

Troponin I/TEn spesifik MI marker
CK-MBReinfarkt takibi
LDHGeç yükselir
📌 Troponin 3–6 saat içinde yükselir

Koroner Revaskülarizasyon

PCIStent ile açma
CABGBypass cerrahisi
TrombolizPıhtı eritme
StentArter açıklığı sağlar
📌 STEMI’de ilk 90 dakika kritik

Şok Tipleri

KardiyojenikKalp pompa yetmezliği
HipovolemikSıvı kaybı
SeptikEnfeksiyon
DistributifVazodilatasyon
📌 Kardiyojenik şok en ölümcül formdur

Postoperatif Komplikasyonlar

AritmiEn sık AF
KanamaAntikoagülasyon sonrası
EnfeksiyonSternal yara
Düşük COICU desteği gerekir
📌 CABG sonrası AF sık görülür

Yoğun Bakım Kritik Değerler

MAP> 65 mmHg
SpO2> 92%
İdrar çıkışı> 0.5 ml/kg/saat
LaktatDüşüş göstermeli
📌 Perfüzyon = yaşam göstergesidir

Final Klinik Özet

En kritik damarLAD
En kritik zamanİlk 60–90 dakika
En acil durumVF / Arrest
En önemli sistemKoroner dolaşım
📌 Kardiyoloji = saniyelerle yarış
Yoğun Bakım – İleri Protokoller
🫁 YOĞUN BAKIM – İLERİ PROTOKOLLER
Sepsis • SOFA • Ventilatör • AKG • CPR Flowchart

Sepsis-3 Kriterleri

TanımEnfeksiyon + organ disfonksiyonu
Klinik kriterSOFA ≥ 2 artış
Septik şokVazopressör ihtiyacı + laktat >2
HipotansiyonMAP < 65 mmHg
📌 Sepsis = immün yanıtın kontrolsüz hale gelmesi

SOFA Skoru

RespiratuvarPaO₂/FiO₂
KoagülasyonTrombosit
KaraciğerBilirubin
KardiyovaskülerVazopressör ihtiyacı
SSSGlasgow Koma Skoru
BöbrekKreatinin / idrar
📌 SOFA ↑ = mortalite ↑

Ventilatör Ayarları

FiO₂İnhale oksijen oranı (%21–100)
PEEPAlveol açık tutma basıncı
Tidal volüm6–8 ml/kg (koruyucu ventilasyon)
RRSolunum sayısı
📌 Yüksek PEEP → oksijenlenme artar ama hipotansiyon yapabilir

Arter Kan Gazı (AKG) Yorumu

pHAsidoz <7.35 / Alkaloz >7.45
PaCO₂Respiratuvar komponent
HCO₃⁻Metabolik komponent
PaO₂Oksijenlenme
📌 İlk bak: pH → sonra respiratuvar mı metabolik mi?

AKG Hızlı Yorum Algoritması

1. pH bak (asidoz / alkaloz)
2. PaCO₂ yönü → respiratuvar
3. HCO₃⁻ yönü → metabolik
4. Kompansasyon var mı?
5. Hipoksi var mı? (PaO₂)
📌 AKG = yoğun bakımın en kritik testi

CPR Algoritması (Flowchart)

🫀 Hasta bilinçsiz + nabız yok
📞 Yardım çağır + CPR başlat
🔄 Ritmi kontrol et
VF / VT → DEFİBRİLASYON
Asistoli / PEA → Adrenalin + CPR
2 dakikada bir ritim kontrolü
📌 Kesintisiz CPR = en önemli yaşam zinciri

Yoğun Bakım Kritik Özet

En kritik parametreMAP ≥ 65 mmHg
En kritik gazLaktat
En kritik cihazVentilatör
En kritik süreçSepsis ilerlemesi
🫁 Yoğun bakım = organ fonksiyonlarını yapay olarak sürdürme bilimi
Yoğun Bakım Protokol Atlası
🫁 YOĞUN BAKIM PROTOKOL ATLASI (ICU)

Sepsis-3 Kriterleri

TanımEnfeksiyon + organ disfonksiyonu
KlinikSOFA ≥ 2 artış
Septic ShockVazopressör + laktat > 2 mmol/L
📌 Sepsis = enfeksiyona bağlı yaşamı tehdit eden organ yetmezliği

SOFA Score (Organ Yetmezlik Skoru)

SistemParametre
SolunumPaO₂/FiO₂
KoagülasyonTrombosit
KaraciğerBilirubin
KardiyovaskülerMAP / vazopressör
SSSGlasgow Coma Scale
BöbrekKreatinin / idrar
📌 SOFA artışı = mortalite artışı

Ventilatör Ayarları

FiO₂Oksijen yüzdesi (%21–100)
PEEPAlveol açık kalma basıncı
Tidal Volume6–8 ml/kg (ARDS düşük TV)
Plateau Pressure< 30 cmH₂O
📌 ARDS’de düşük tidal volume + yüksek PEEP stratejisi

Arter Kan Gazı (ABG) Yorumlama

1. pH bak (asidoz / alkaloz)
2. PaCO₂ (respiratuvar)
3. HCO₃ (metabolik)
4. Kompansasyon var mı?
5. Oksijenasyon (PaO₂ / SatO₂)
📌 ABG = ICU’da en kritik tanı aracı

ACLS / CPR Algoritması

🫀 Kardiyak arrest
CPR başla (30:2)
Ritim kontrol
VF / VT ?
DEFİBRİLASYON + CPR
Adrenalin 3–5 dk
Reversible nedenleri araştır (H & T)
📌 H & T: Hipoksi, Hipovolemi, Hipo/hiperkalemi, Tamponad, Trombüs vb.

ICU Final Özet

  • ⚠️ Sepsis = SOFA ≥ 2
  • 🫁 Ventilatör = düşük TV + kontrollü FiO₂
  • 🧪 ABG = asit-baz + oksijenasyon analizi
  • 🫀 CPR = kesintisiz algoritmik yaşam desteği
📌 ICU = saniyelerin değil, algoritmaların tıbbı
Kardiyoloji – Algoritmalar ve İleri Klinik
🫀 KARDİYOLOJİ – ALGORİTMALAR & İLERİ KLİNİK
AKS • HT • Şok • İlaçlar • Görüntüleme • Cerrahi

Akut Koroner Sendrom (AKS) Algoritması

1. AdımGöğüs ağrısı + EKG çek
2. AdımST elevasyonu var mı?
STEMIPCI (ilk 90 dk) / Tromboliz
NSTEMIAntikoagülan + risk değerlendirme
3. AdımTroponin takibi
📌 AKS = zaman bağımlı acil durum

Kalp Yetmezliği Tedavi Basamakları

1. BasamakACE inhibitör / ARB
2. BasamakBeta bloker
3. BasamakDiüretik
4. BasamakMineralokortikoid antagonist
İleriCRT / LVAD / Transplant
📌 HFrEF = kombine tedavi gerektirir

Antikoagülan ve Antiplatelet İlaçlar

AspirinCOX-1 inhibisyonu
ClopidogrelP2Y12 blokajı
HeparinAntitrombin III aktivasyonu
WarfarinVitamin K antagonisti
NOACDirekt Xa / trombin inhibitörü
📌 MI sonrası dual antiagregan standarttır

Hipertansiyon Patofizyolojisi

Primer HT%90 nedeni bilinmez
RAAS sistemiVazokonstriksiyon + Na retansiyonu
Hedef organKalp, beyin, böbrek
KomplikasyonMI, inme, böbrek yetmezliği
📌 Hipertansiyon = sessiz hasar

Hipertansif Acil Durum

Tanım≥180/120 + organ hasarı
Beyinİnme
KalpAKS / Kalp yetmezliği
BöbrekAkut yetmezlik
📌 IV tedavi + kontrollü düşüş gerekir

Kapak Cerrahisi Endikasyonları

Mitral stenozPulmoner HT gelişimi
Aort stenozSemptomatik hasta
YetmezlikEF düşüşü + dilatasyon
EndokarditKapak destrüksiyonu
📌 Semptom + kapak hastalığı = cerrahi

Endokardit

NedenS. aureus en sık
RiskProtez kapak, IV ilaç
BelirtiAteş + üfürüm
KomplikasyonEmboli + HF
📌 Uzun süre IV antibiyotik gerekir

Periferik Damar Hastalıkları

PAHKladikasyon
DVTVen trombozu
VarisVenöz yetmezlik
PEPulmoner emboli
📌 PAH = sigara + diyabet ilişkili

Kardiyak Görüntüleme

EKOEF + kapak analizi
AnjiyoAltın standart damar görüntüleme
BT anjiyoNon-invaziv değerlendirme
MRFonksiyon + doku
📌 Koroner anjiyografi altın standarttır

Kalp Transplantasyonu

EndikasyonSon evre kalp yetmezliği
DonörBeyin ölümü
İmmünsüpresyonRejeksiyon önleme
KomplikasyonEnfeksiyon + reddetme
📌 Transplant = son basamak tedavi

Genel Kardiyoloji Final

En kritik damarLAD
En kritik zaman60–90 dakika
En kritik olayVF / arrest
En kritik sistemKoroner dolaşım
📌 Kardiyoloji = hızlı müdahale hayat kurtarır
Kardiyak Yoğun Bakım & İleri Klinik
🫀 İLERİ KARDİYAK YOĞUN BAKIM & CERRAHİ PROTOKOLLER
ECMO • LVAD • ŞOK • ARİTMİ • POSTOPERATİF YÖNETİM

Vazoaktif İlaç Yönetim Protokolü

İlk tercihNoradrenalin (MAP ↑)
Kardiyak output düşükDobutamin eklenir
Şiddetli şokAdrenalin / kombine tedavi
DopaminSeçilmiş bradikardi + hipotansiyon
📌 Noradrenalin = kardiyojenik ve septik şokta temel ajan

Mekanik Dolaşım Destek Sistemleri

IABPİntra-aortik balon pompa
LVADSol ventrikül destek cihazı
RVADSağ ventrikül destek cihazı
ECMOKalp-akciğer dolaşım desteği
📌 ECMO = geri dönüşümlü ölüm durumlarında köprü tedavi

ECMO Endikasyonları

Refrakter kardiyojenik şokİlaçlara yanıtsız
PostkardiyotomiAmeliyat sonrası düşük CO
Masif pulmoner emboliSağ kalp yetmezliği
ECPRUzamış CPR sonrası destek
📌 ECMO = zaman kazandıran yaşam destek sistemi

Akut Pulmoner Ödem

NedenSol kalp yetmezliği
BelirtiOrtopne + köpüklü balgam
AkciğerAlveoler sıvı dolumu
AciliyetYoğun bakım gerektirir
📌 En sık neden: akut MI

Bradikardi ve Taşikardi Yönetimi

BradikardiAtropin → gerekirse pacemaker
SVTAdenozin / vagal manevra
VTAmiodaron / defibrilasyon
VFACİL Defibrilasyon
📌 VF = elektriksel ölüm ritmi

Anti-aritmik İlaçlar

AmiodaronGeniş spektrum ritim kontrol
LidokainVentriküler aritmi
Beta blokerHız kontrolü
VerapamilAV nod blokajı
📌 Amiodaron = en güçlü ritim düzenleyici ajanlardan biri

Postoperatif Kardiyak Bakım

MAP> 65 mmHg
İdrar çıkışı≥ 0.5 ml/kg/saat
KanamaDren takibi
RitimAF en sık komplikasyon
📌 Erken mobilizasyon komplikasyonları azaltır

Sepsis ve Kardiyak Etki

VazodilatasyonSVR düşer
TaşikardiKompansasyon
Myokard depresyonuCO düşer
ŞokMultiorgan yetmezliği
📌 Sepsis = distributif şokun en ağır formu

Kalp Transplantasyonu

EndikasyonSon evre kalp yetmezliği
DonörBeyin ölümü
İmmünsüpresyonRejeksiyon önleme
KomplikasyonEnfeksiyon + reddetme
📌 Transplant = son tedavi basamağı

Genel Klinik Final Çerçeve

En kritik damarLAD
En kritik olayVF / kardiyak arrest
En kritik zaman60–90 dakika
En kritik sistemKoroner dolaşım
📌 Kardiyoloji = saniyelerle yarışılan tıp dalı
Kardiyak Cerrahi – Uzman Seviye
🫀 KARDİYAK CERRAHİ – UZMAN SEVİYE
CABG • Kardiyopleji • Greft seçimi • Sternotomi • Post-op yönetim

On-Pump vs Off-Pump CABG

On-Pump CABGKalp-akciğer makinesi kullanılır (CPB)
Off-Pump CABGKalp atarken bypass yapılır
On-Pump avantajStabil cerrahi alan
Off-Pump avantaj↓ nörolojik ve inflamatuvar komplikasyon
DezavantajOff-pump teknik zorluk + inkomplet revaskülarizasyon
📌 On-pump = standart; Off-pump = seçilmiş hastada

Kardiyopleji Tipleri

KristalloidBasit solüsyon, düşük maliyet
Kan kardiyoplejisiOksijen taşıma kapasitesi yüksek
Soğuk kardiyoplejiMetabolizmayı azaltır
Warm (sıcak)Reperfüzyon koruması
📌 Kan kardiyoplejisi → en fizyolojik koruma

Sternal Cerrahi Teknikler

Median sternotomiEn sık kullanılan yaklaşım
Parsiyel sternotomiMinimal invaziv seçenek
HemisternotomiKapak cerrahilerinde
KapamaÇelik tel sütür (sternal wiring)
📌 Sternal stabilite = enfeksiyon riskini belirler

Postoperatif Dren Yönetimi

Mediastinal drenKalp çevresi kan ve sıvı takibi
Plevral drenAkciğer boşluğu drenajı
Normal kanamaİlk 6 saatte azalan drenaj
Alarm durum>200 ml/saat kanama
📌 Ani dren artışı → re-operasyon düşün

Greft Seçimi Karşılaştırma

LIMA (A. mammaria interna)En uzun patensi, altın standart
Vena saphena magnaKolay alınır ama uzun dönem tıkanma riski yüksek
Radial arterArteriyel basınca dayanıklı, orta-uzun patensi
Gastroepiploik arterSeçilmiş olgular
📌 LIMA → LAD bypass için 1. tercih

Greft Fizyolojisi

Arteriyel greftVazospazm riski ama uzun ömür
Venöz greftYüksek akım ama erken ateroskleroz
Endotel yapısıArteriyel greft daha dayanıklı
📌 Uzun dönem sonuç = arteriyel greft lehine

Postoperatif Kardiyak Cerrahi Bakım

HemodinamiMAP ≥ 65 mmHg
RitimAF en sık komplikasyon
VentilasyonErken ekstübasyon hedefi
İdrar çıkışı≥0.5 ml/kg/saat
📌 Erken mobilizasyon mortaliteyi azaltır

Cerrahi Komplikasyonlar

KanamaEn sık erken komplikasyon
Sternal enfeksiyonDerin yara enfeksiyonu ciddi
Greft oklüzyonuErken MI nedeni
Düşük COICU destek gerektirir
📌 En ölümcül komplikasyon: düşük kardiyak output

Final Cerrahi Özet

Altın greftLIMA
Altın damarLAD
Altın teknikOn-pump CABG
En kritik dönemPost-op ilk 24 saat
🫀 Kardiyak cerrahi = milimetrik teknik + kritik zaman yönetimi
Vasküler Cerrahi – Uzman Seviye
🩸 VASKÜLER CERRAHİ – UZMAN SEVİYE
Karotis • Aort anevrizma • Endovasküler stent • Varis • Bypass prensipleri

Karotis Arter Stenozu

TanımKarotis arter lümen daralması
NedenAteroskleroz
KlinikGeçici iskemik atak (TIA), inme
TanıDuplex USG, BT anjiyo
TedaviEndarterektomi / stent
📌 %70 üzeri stenoz → cerrahi aday

Aort Anevrizma Tipleri

AAAAbdominal aort anevrizması
TAATorasik aort anevrizması
FusiformSimetrik genişleme
SakkülerAsimetrik balonlaşma
Rüptür riski>5.5 cm AAA yüksek risk
📌 AAA en sık infrarenal segmentte görülür

Endovasküler Stent-Graft

EVARAbdominal aort stent greft
TEVARTorasik aort stent greft
AvantajMinimal invaziv, düşük mortalite
RiskEndoleak, migrasyon
📌 EVAR = açık cerrahiye alternatif modern yaklaşım

Varis Cerrahisi

NedenVenöz kapak yetmezliği
KlinikBacak ağrısı, ödem, görünür venler
TedaviStripping, lazer ablasyon
SkleroterapiKimyasal damar kapatma
📌 Varis = kronik venöz hipertansiyon sonucu

Damar Bypass Prensipleri

AmaçTıkalı damarı bypass etmek
GreftVena saphena / arteriyel greft
Akım prensibiProksimal → distal perfüzyon
En önemli faktörDistal yatak açıklığı
📌 Bypass başarısı = iyi distal damar + iyi greft

Karotis Cerrahisi (Endarterektomi)

İşlemPlak çıkarılması
EndikasyonSemptomatik %70+ stenoz
Komplikasyonİnme, sinir hasarı
AlternatifKarotis stent
📌 Karotis cerrahisi = stroke önleme cerrahisi

Aort Cerrahisi

Açık cerrahiGreft ile damar değişimi
EndovaskülerStent graft yerleştirme
AciliyetRüptür = cerrahi acil
DiseksiyonIntimal yırtık + false lumen
📌 Stanford A diseksiyon = en ölümcül vasküler acil

Vasküler Patofizyoloji

AterosklerozEn temel süreç
TrombozLümen tıkanması
EmboliDistal tıkanma
AnevrizmaDamar duvar zayıflığı
📌 Vasküler hastalık = akım + basınç + duvar bozukluğu

Final Vasküler Özet

En kritik damarAorta
En kritik hastalıkAnevrizma rüptürü
En kritik cerrahiEVAR / TEVAR
En kritik riskİnme (karotis hastalığı)
🩸 Vasküler cerrahi = akımın yeniden yapılandırılması sanatı
Kardiyak Cerrahi Atlası
🫀 KALP CERRAHİSİ – UZMAN SEVİYE ATLAS

On-Pump vs Off-Pump CABG

ÖzellikOn-Pump CABGOff-Pump CABG
Kalp durumuKalp durdurulurÇalışan kalp
CPBKardiyopulmoner bypass kullanılırKullanılmaz
StabiliteDaha stabil cerrahi alanTeknik olarak zor
KomplikasyonInflamasyon, emboli riskiDaha az sistemik yan etki
📌 On-pump = daha kontrollü; Off-pump = daha fizyolojik ama teknik zor

Kardiyopleji Tipleri

Cold Blood CardioplegiaKan + soğuk → metabolizma ↓
Crystalloid CardioplegiaElektrolit solüsyonu
AntegradAort kökünden verilir
RetrogradKoroner sinüs üzerinden
📌 Amaç: miyokardı “enerji sıfır” durumuna getirip korumak

Greft Karşılaştırması

GreftAvantajDezavantaj
LIMA (Internal Mammary) En yüksek uzun dönem patensi Diseksiyon zor
Radial Arter Arteriyel, iyi dayanıklılık Vazospazm riski
Vena Saphena Kolay elde edilir Daha düşük uzun dönem açıklık
📌 LIMA → LAD bypass için altın standart

Median Sternotomi Tekniği

Cilt insizyonu (sternum orta hat)
Sternum tester ile kesilir
Perikard açılır
Kalp ve büyük damarlar ekspoze edilir
Bypass / kapak cerrahisi yapılır
Sternal tel ile kapama
📌 En kritik komplikasyon: sternal enfeksiyon

Post-Operatif Dren Yönetimi

Normal drenajİlk saatlerde artış, sonra azalır
Aşırı kanama>200 ml/saat → alarm
KoagülopatiPT/INR kontrol
Re-op indikasyonSürekli yüksek dren + hemodinamik bozulma
📌 CABG sonrası kanama = en kritik erken komplikasyon

Post-Op Kanama Algoritması

↑ Drenaj fark edildi
Koagülasyon testleri (INR, aPTT)
Trombosit / fibrinojen kontrol
Medikal düzeltme (FFP / trombosit)
Devam ediyorsa → cerrahi revizyon
📌 Erken müdahale = mortaliteyi dramatik azaltır

Kardiyak Cerrahi Final Özet

  • 🫀 LIMA = en iyi greft
  • ⚙️ On-pump = stabil ama sistemik yan etki
  • 🫁 Kardiyopleji = miyokard koruma stratejisi
  • 🔪 Sternotomi = ana cerrahi giriş yolu
  • 🩸 Drenaj = erken komplikasyon göstergesi
📌 Kardiyak cerrahi = teknik + fizyoloji + hız kombinasyonu
İleri Kardiyovasküler & Yoğun Bakım
🫀 İLERİ KARDİYOVASKÜLER + YOĞUN BAKIM FİZYOLOJİSİ
Hemodinamik • Oksijen Transportu • Şok • Skorlar • ACLS

Hemodinamik Monitorizasyon (Swan-Ganz)

PAWPSol atriyum dolum basıncı
CVPSağ atriyum basıncı
Cardiac OutputKalp debisi
SVRSistemik vasküler direnç
📌 PAWP ↑ → sol kalp yetmezliği göstergesi

Oksijen Dağıtımı (DO₂)

DO₂O₂ taşınma kapasitesi
COKardiyak output
HbHemoglobin
SaO₂Oksijen satürasyonu
📌 DO₂ düşerse → doku hipoksisi + laktat artışı

Kardiyomiyopatiler

Dilate KMPEF ↓, ventrikül geniş
Hipertrofik KMPSeptal kalınlaşma
Restriktif KMPDolum bozukluğu
ARVCSağ ventrikül fibrozisi
📌 Genç ani ölüm → HCM önemli neden

Konjenital Kalp Hastalıkları

ASDAtriyal septal defekt
VSDVentriküler septal defekt
PDADuktus arteriozus açıklığı
Tetraloji FallotSiyanotik hastalık
📌 Sağdan sola şant = siyanoz

Kapak Cerrahisi Teknikleri

Mitral tamirAnnüloplasti
Aort replasmanıKapak değişimi
TAVIKateter ile kapak
Minimal invazivKüçük kesi
📌 TAVI = yüksek riskli hastada alternatif

Koroner Fizyoloji

AkımDiyastolde maksimum
O₂ tüketimiÇok yüksek
TaşikardiDolumu azaltır
StresO₂ ihtiyacını artırır
📌 Diyastol kısalması = iskemi

Şokta Laboratuvar

Laktat
pHAsidoz
Kreatinin
AST/ALTOrgan hasarı
📌 Şok = multiorgan hipoperfüzyon

Kardiyak Skorlamalar

GRACEAKS mortalite
TIMIMI risk
CHA₂DS₂-VAScAF emboli riski
HAS-BLEDKanama riski
📌 Skor = klinik karar destek sistemi

Kalp Cerrahisi Komplikasyonları

KanamaEn sık erken komplikasyon
AritmiAF
Low outputPompa yetmezliği
EnfeksiyonSternal yara
📌 Düşük CO = en kritik mortalite nedeni

Asit-Baz Bozuklukları

Metabolik asidozŞok
Respiratuvar asidozHipoventilasyon
Metabolik alkalozDiüretik
Respiratuvar alkalozHiperventilasyon
📌 Laktat = en kritik hipoksi göstergesi

İleri Yaşam Desteği (ACLS)

VF / VTDefibrilasyon
AsistoliCPR + adrenalin
PEANeden tedavi
Hava yoluOksijen / entübasyon
📌 CPR kesintisiz olmalı

Final Klinik Özet

En kritik damarLAD
En kritik ritimVF
En kritik zaman0–90 dk
En kritik olayKardiyak arrest
📌 Kardiyoloji = saniyelerle yarış
Vasküler Cerrahi Atlası
🩸 VASKÜLER CERRAHİ – UZMAN SEVİYE ATLAS

Abdominal ve Torasik Aort Anevrizması (AAA / TAA)

AAAAbdominal aortta genişleme (>3 cm)
TAATorakal aort genişlemesi
Rüptür riskiÇap arttıkça exponentially artar
Cerrahi endikasyon>5.5 cm (AAA)
📌 AAA = “sessiz ölümcül genişleme”

Aort Diseksiyonu

Stanford AAscendan aorta (ACİL cerrahi)
Stanford BDescendan aorta (medikal / endovasküler)
DeBakey IAscendan + distal yayılım
DeBakey IISadece ascendan
DeBakey IIIDescendan aorta
📌 Aort diseksiyonu = “en ölümcül damar acillerinden biri”

Karotis Stenoz ve Endarterektomi

Ateroskleroz → karotis daralması
TIA / inme riski
Doppler / BT anjiyo ile değerlendirme
Endarterektomi (plak çıkarma)
📌 %70 üzeri stenoz → cerrahi endikasyon

Varis Cerrahisi

NedenVenöz kapak yetmezliği
BelirtiDilatasyon + ağrı + ödem
StrippingSafen ven çıkarılması
Endovenöz lazerMinimal invaziv ablasyon
📌 Varis = kronik venöz yetmezlik sonucu

Endovasküler Stent Graft

Femoral arter giriş
Kateter ile stent ilerletme
Anevrizma bölgesine yerleştirme
Damar içi izolasyon (rüptür önleme)
📌 EVAR = açık cerrahiye minimal invaziv alternatif

Periferik Bypass Prensipleri

AmaçTıkalı damarı bypass etmek
GreftVena saphena / sentetik graft
Proksimal anastomozSağlam arter
Distal anastomozDistal açık damar
📌 Bypass = “kan akımına alternatif yol açma cerrahisi”

Vasküler Cerrahi Final Özet

  • 🫀 AAA = sessiz rüptür riski
  • ⚠️ Aort diseksiyonu = acil ölüm riski
  • 🧠 Karotis stenoz = inme nedeni
  • 🦵 Varis = kronik venöz hastalık
  • 🩸 EVAR = modern minimal invaziv çözüm
  • 🔁 Bypass = alternatif dolaşım oluşturma
📌 Vasküler cerrahi = zaman + anatomi + hassas teknik
Kardiyovasküler Farmakoloji – Uzman Seviye
💊 KARDİYOVASKÜLER FARMOKOLOJİ – UZMAN SEVİYE
ACE inhibitörleri • Beta bloker • Antikoagülan • Trombolitikler

ACE İnhibitörleri

MekanizmaAngiotensin I → Angiotensin II dönüşümünü inhibe eder
EtkiVazodilatasyon + afterload ↓ + aldosteron ↓
Kalp yetmezliğiRemodeling’i azaltır
Yan etkiKuru öksürük, hiperkalemi, anjiyoödem
ÖrnekEnalapril, Lisinopril, Ramipril
📌 ACE inhibitörü = HFrEF temel tedavi taşı

Beta Bloker Sınıfları

Selektif β1Metoprolol, Bisoprolol, Atenolol
Non-selektifPropranolol
Alfa + beta blokCarvedilol, Labetalol
EtkiKalp hızı ↓, kontraktilite ↓, O₂ tüketimi ↓
EndikasyonMI, HT, aritmi, KY
📌 Beta bloker = miyokard O₂ tüketimini azaltır

Antikoagülan Karşılaştırma

HeparinAntitrombin III aktivasyonu (IV hızlı etki)
LMWHEnoksaparin – daha stabil, subkutan
WarfarinVitamin K antagonisti (yavaş başlangıç)
DOAC (NOAC)Direkt Xa / trombin inhibitörü
AvantajDOAC → rutin INR takibi gerekmez
📌 Heparin = akut; Warfarin = kronik; DOAC = modern standart

Trombolitik Ajanlar

Alteplaz (tPA)Fibrine spesifik, en sık STEMI tedavisi
StreptokinazNon-spesifik, immün reaksiyon riski
TENekteplazUzun etkili tPA analoğu
ReteplazBolus uygulanabilir
📌 Alteplaz = modern tromboliz standardı

Farmakodinamik Etkiler

Afterload ↓ACE inhibitör + ARB
Preload ↓Diüretikler
HR ↓Beta bloker
Clot inhibitionAntikoagülan + antiagregan
📌 Kombine tedavi = kardiyoproteksiyonun temeli

Klinik Kullanım Özet

MIBeta bloker + antiplatelet + ACE
Kalp yetmezliğiACE + beta bloker + diüretik
AFAntikoagülan + beta bloker
STEMITrombolitik / PCI
📌 Farmakoloji = klinik kararın temel taşı

Final Farmakoloji Özet

En kritik grupACE inhibitörleri
En hızlı etkiHeparin
En güçlü reperfüzyontPA (Alteplaz)
En kardiyoprotektifBeta bloker
💊 Kardiyoloji farmakolojisi = hemodinami kontrol bilimi
Kardiyovasküler Farmakoloji Atlası
💊 KARDİYOVASKÜLER FARMAKOLOJİ – UZMAN SEVİYE

ACE İnhibitörleri (Derin Mekanizma)

MekanizmaAnjiyotensin I → II dönüşümünü inhibe eder
Bradikinin etkisiYıkım azalır → ↑ vazodilatasyon
Yan etkiÖksürük + anjiyoödem
FaydaAfterload ↓, remodeling ↓
📌 Bradikinin artışı ACE inhibitörlerinin hem fayda hem yan etkisini oluşturur

Beta Bloker Sınıfları

Selektif (β1)Metoprolol, Bisoprolol
Non-selektifPropranolol
Mixed (α + β)Carvedilol, Labetalol
📌 Kardiyovasküler hastalıkta β1 selektif ajanlar tercih edilir

Antikoagülan Karşılaştırma

İlaç Mekanizma Avantaj Dezavantaj
Heparin Antitrombin III aktivasyonu Hızlı etki IV kullanım + HIT riski
Warfarin Vitamin K antagonisti Oral kullanım INR takibi gerekli
NOAC Direkt Xa / trombin inhibisyonu Sabir doz Pahalı
📌 NOAC = modern antikoagülasyon standardı

Trombolitik Ajanlar

Alteplaz (tPA)
↓ fibrin-spesifik
Streptokinaz
↓ immün reaksiyon riski
Tenekteplaz
↓ daha uzun yarı ömür
📌 STEMI’de erken tromboliz hayat kurtarıcıdır

Farmakoloji – Fizyoloji Entegrasyonu

ACE inhibitörAfterload ↓ + remodeling ↓
Beta blokerKalp hızı ↓ + O₂ tüketimi ↓
AntikoagülanTromboz oluşumu ↓
TrombolitikMevcut trombüsü parçalar
📌 Farmakoloji = hemodinamiği moleküler düzeyde kontrol eder

Final Farmakoloji Özet

  • 🫀 ACE inhibitör → bradikinin ↑ → vazodilatasyon
  • ⚙️ Beta bloker → kalp yükünü azaltır
  • 🩸 Antikoagülan → pıhtı oluşumunu engeller
  • 💥 Trombolitik → mevcut pıhtıyı çözer
📌 Kardiyovasküler farmakoloji = yaşam ve ölüm arasındaki dengeyi kontrol eder
Kardiyovasküler Görsel Atlas
🫀 KARDİYOVASKÜLER GÖRSEL ATLAS
Kalp Şeması • EKG • İskemik Kaskad • Flowchart

Kalp Anatomik Şema

Sağ Kalp Sol Kalp

EKG (P-QRS-T Kompleks)

P QRS T

İskemik Kaskad Flowchart

Koroner tıkanma ATP ↓ / Hipoksi Mekanik disfonksiyon EKG değişimi Göğüs ağrısı

Görsel Sistem Klinik Özet

  • 🫀 Kalp: 4 odacıklı pompa sistemi
  • 📈 EKG: elektriksel aktivite haritası
  • ⚠️ İskemi: metabolik → elektriksel → mekanik bozulma
  • 🔴 MI: irreversible hücre ölümü
Kardiyovasküler Görsel Atlas
🫀 KARDİYOVASKÜLER GÖRSEL ATLAS (FULL SYSTEM MAP)

Koroner Arter Haritası

RCA LAD LCX
📌 LAD = anterior duvar / en kritik damar

Kardiyak İletim Sistemi

SA AV His Purkinje
📌 AV node = fizyolojik “elektrik gecikme kapısı”

Aort ve Major Dallar

Aorta Brachiocephalic Left Carotid Renal Iliac
📌 Aort = tüm sistemik dolaşımın ana kaynağı

Koroner Segment Dağılımı

LAD Proksimal LAD Distal LCX RCA
📌 Segment analiz = PCI planlamasında kritik

Ventilasyon / Perfüzyon (V/Q)

Ventilasyon Perfüzyon
📌 V/Q mismatch = hipoksemi ana nedeni

Görsel Atlas Final Özet

  • 🫀 Koroner sistem = LAD merkezli kritik yapı
  • ⚡ İletim sistemi = elektriksel koordinasyon
  • 🩸 Aort = sistemik dağıtım hattı
  • 🫁 V/Q = oksijenasyon dengesi
📌 Klinik tıp = anatomi + fizyoloji + görsel harita birleşimidir
Kardiyovasküler İmmünoloji

🫀 Kardiyovasküler İmmünoloji & İnflamasyon

Endotel İnflamasyonu (Ateroskleroz Başlangıcı)

İlk olayEndotel disfonksiyonu
TetikleyiciHT, sigara, hiperlipidemi
SonuçNO ↓ → vazokonstriksiyon
Hücresel yanıtMonosit adezyonu
📌 Endotel hasarı = aterosklerozun “başlatıcı olayı”

İnflamatuvar Sitokinler

IL-1Endotel aktivasyonu + ateş
IL-6Akut faz yanıtı (CRP ↑)
TNF-αApoptoz + vasküler inflamasyon
📌 Sitokinler → plak stabilitesini belirler

CRP (C-Reaktif Protein)

KaynakKaraciğer
UyarıIL-6
Klinik anlamInflamasyon / kardiyovasküler risk
Yüksek CRPPlak rüptür riski ↑
📌 CRP = subklinik inflamasyon göstergesi

Aterotromboz Mekanizması

1Plak rüptürü
2Kollajen açığa çıkar
3Trombosit aktivasyonu
4Trombin oluşumu
5Oklüzyon (MI / inme)
📌 MI’nin temel mekanizması = inflamasyon + tromboz

Greft Rejeksiyonu (Transplant İmmünolojisi)

HiperakutAntikor aracılı (dakikalar)
AkutT hücre aracılı (günler-haftalar)
KronikFibrozis + damar daralması
📌 Kronik rejeksiyon = en sık greft kaybı nedeni

Klinik Özet

Temel süreçİnflamasyon + endotelyal hasar
Ana hücreMakrofaj
Ana mediyatörTNF-α
Son sonuçAterotrombotik olay
📌 Kardiyovasküler hastalık = inflamatuvar hastalıktır
Mikrocerrahi + Doku İyileşmesi

🧬 Mikrocerrahi + Doku İyileşmesi

Yara İyileşmesi Fazları

1. İnflamasyonHemostaz + nötrofil göçü
2. ProliferasyonFibroblast aktivasyonu + kolajen sentezi
3. RemodelingTip III → Tip I kolajen dönüşümü
📌 En kritik faz: proliferasyon (doku gücünü belirler)

Sternal İyileşme Biyolojisi

İlk günlerInflamasyon + hematom
1–3 haftaFibroblast proliferasyonu
6–8 haftaKemik kaynaması (osteoblast aktivitesi)
RiskEnfeksiyon → mediastinit
📌 Sternal enfeksiyon = kalp cerrahisinin en ağır komplikasyonu

Anastomoz İyileşmesi

İlk aşamaFibrin köprü oluşumu
Orta fazEndotel hücre migrasyonu
Geç fazDamar duvarı yeniden yapılanma
Başarı faktörüKan akımı + minimal gerilim
📌 Mikrocerrahide “gerilimsiz anastomoz” altın kuraldır

Greft Patensi (Uzun Dönem Açıklık)

LIMA (Internal mammary artery)En yüksek patensi (%90+ 10 yıl)
Radial arterOrta-yüksek patensi
Vena saphenaDaha düşük uzun dönem açıklık
Risk faktörleriAteroskleroz + tromboz
📌 Arter greftler > ven greftler (uzun dönem başarı)

Mikrocerrahi Temel Prensipler

Damar çapı< 3 mm (mikro düzey)
Optik büyütmeMikroskop kullanımı
Sütür6-0 / 8-0 / 10-0 iplikler
Başarı faktörüMinimal travma + hassas hizalama
📌 Mikrocerrahi = milimetre altı hassasiyet

Klinik Özet

En kritik süreçProliferasyon fazı
En kritik yapıEndotel hücreleri
En kritik riskEnfeksiyon
En kritik başarı faktörüKan akımı + gerilimsizlik
📌 Cerrahi başarı = biyoloji + teknik hassasiyet birleşimi
Koagülasyon Sistemi

🩸 Kanama + Koagülasyon Sistemi

Koagülasyon Kaskadı

İntrinsik yolXII → XI → IX → X aktivasyonu
Ekstrinsik yolDoku faktörü (TF) → VII → X aktivasyonu
Ortak yolX → II (trombin) → fibrin oluşumu
SonuçStabil fibrin pıhtı
📌 Ekstrinsik yol = hızlı yanıt sistemi

Trombosit Fonksiyonu

AdhezyonVon Willebrand faktör aracılı
AktivasyonADP + TXA₂ salınımı
AgregasyonGPIIb/IIIa reseptörleri
SonuçPrimer hemostaz
📌 Aspirin → TXA₂ inhibisyonu

Fibrinoliz Sistemi

Plazminojenİnaktif form
tPAPlazminojeni aktive eder
PlazminFibrini parçalar
SonuçPıhtı çözülmesi
📌 tPA = STEMI trombolitik tedavinin temel ajanı

DIC (Dissemine İntravasküler Koagülasyon)

BaşlangıçKontrolsüz koagülasyon aktivasyonu
SonuçHem tromboz hem kanama
TrombositDüşer
FibrinArtar (mikrotromboz)
📌 DIC = “tükenme koagülopatisi”

Koagülasyon Testleri

PT / INREkstrinsik yol (Warfarin takibi)
aPTTİntrinsik yol (Heparin takibi)
ACTAmeliyat sırasında hızlı kontrol
FibrinojenDIC ve kanama değerlendirmesi
📌 INR ↑ → kanama riski ↑

Klinik Yorumlama

PT uzamışWarfarin etkisi / karaciğer hastalığı
aPTT uzamışHeparin / intrinsik yol bozukluğu
INR yüksekAntikoagülasyon fazla
ACT yüksekCerrahi kanama riski
📌 Laboratuvar = klinik kararın temelidir

Klinik Özet

Primer sistemTrombosit + koagülasyon
En kritik faktörTrombin
En kritik riskDIC
En kritik dengeKanama ↔ tromboz
📌 Hemostaz = hassas biyolojik denge sistemi
Kardiyak Cerrahi Teknik Mantık

🫀 Kardiyak Cerrahi – Teknik Operasyon Mantığı

Kardiyopulmoner Bypass (CPB) Devresi

Venöz kanülSağ atriyum → venöz dönüş
RezervuarKan toplama ve dengeleme
OksijenatörCO₂ atılımı + O₂ eklenmesi
PompaNon-pulsatil akım sağlar
Arteriyel hatAorta geri infüzyon
📌 CPB = kalp ve akciğerin geçici olarak devre dışı bırakılması

Aort Klempleme Teknikleri

Proksimal klempAsendan aort kontrolü
Distal klempKoroner perfüzyon kontrolü
Cross-clampKalp tamamen durdurulur
Parsiyel klempBypass sırasında akım korunur
📌 Cross-clamp → kardiyopleji ile kalp arrest edilir

Koroner Bypass Greft Teknikleri

LIMA (Left Internal Mammary)En yüksek uzun dönem açıklık (%90+ 10 yıl)
Radial arterVazospazm riski, arteriyel greft
Saphenous venKolay alınır, daha düşük patensi
Sequential graftTek greftle birden fazla distal anastomoz
📌 Altın standart: LIMA → LAD

Anastomoz Teknikleri

End-to-sideGreft ucu → koroner arter yan duvar
Side-to-sideYan yana bağlantı (sequential bypass)
End-to-endUç uca damar değişimi
Cerrahi akış: 1. Arteriotomi açılır 2. Heparinize alan hazırlanır 3. 7-0 / 8-0 prolene sütür 4. Posterior duvar → sürekli dikiş 5. Anterior kapanış

Sütür Materyalleri (Kalp Cerrahisi)

ProleneNon-absorbable, vasküler cerrahi standardı
VicrylAbsorbable, yumuşak doku
PTFEGreft + vasküler patch materyali
SilkLigasyon amaçlı
📌 Vasküler anastomozda altın standart: Prolene 7-0 / 8-0

Isı Yönetimi ve Hipotermi Cerrahisi

Mild hipotermi32–35°C
Orta hipotermi28–32°C
Derin hipotermi<28°C
AmaçMetabolik hızı düşürmek
📌 Hipotermi = organ koruma stratejisi (özellikle CPB sırasında)

Cerrahi Teknik Final Mantık

En kritik adımCPB kurulumu
En kritik greftLIMA
En kritik dikişProlene 7-0
En kritik süreçKardiyoplejik arrest
📌 Kalp cerrahisi = “kontrollü ölüm ve kontrollü geri dönüş”
Damar Fizyolojisi – Vasküler Temel

🫀 Damar Fizyolojisi – Vasküler Temel Çekirdek

Shear Stress ve Endotelyal Yanıt

Shear stressKan akımının endotel yüzeyine uyguladığı kuvvet
Artmış shearNitric oxide (NO) üretimini artırır
Düşük shearAteroskleroz gelişimini tetikler
Endotel yanıtVazodilatasyon / inflamasyon dengesi
📌 Düşük shear stress bölgeleri → aterosklerozun başladığı yerlerdir

Laplace Kanunu ve Anevrizma Mekaniği

FormülT = P × r / (2h)
Basınç (P)Damar içi tansiyon
Yarıçap (r)Damar genişledikçe artar
Duvar kalınlığı (h)İncelme → gerilim artışı
T = (P × r) / (2h)
📌 Anevrizma büyüdükçe duvar gerilimi katlanarak artar → rüptür riski yükselir

Arter vs Ven Histolojik Farklar

ArterKalın media tabakası, elastik lif yoğun
Venİnce duvar, geniş lümen
BasınçArter yüksek, ven düşük
KapakVenlerde var, arterlerde yok
📌 Arter = basınca dayanır | Ven = hacim depolar

Kollateral Dolaşım Gelişimi

BaşlangıçKronik darlık → hipoksi
StimulusVEGF ve büyüme faktörleri
AngiogenezYeni damar oluşumu
RemodelingDamar çapı genişler
📌 Yavaş gelişen tıkanıklık → daha iyi kollateral gelişimi

Vasküler Fizyoloji Klinik Özet

En kritik mekanizmaShear stress
En kritik yasaLaplace kanunu
En kritik hücreEndotel
En kritik süreçAngiogenez
📌 Vasküler cerrahi = “akım fiziği + damar duvar biyolojisi” birleşimidir
Kardiyovasküler Görsel Atlas Katmanı

🫀 Kardiyovasküler Görsel Atlas Katmanı

Koroner Damar Segment Haritası

LAD
• Proksimal LAD
• Mid LAD
• Distal LAD
• D1 / D2 diagonal dallar
📌 Anterior MI
LCX
• Obtus marginal 1–3
• Posterolateral dallar
📌 Lateral / posterior MI
RCA
• Acute marginal
• PDA (posterior descending)
• PLV dalları
📌 İnferior MI
Dominans
• %70 sağ dominans
• %10 sol dominans
• %20 kodominans

Aort ve Dallanma Şeması

Sol ventrikül ↓ Asendan aorta ↓ Aort arkı: ├─ Brachiocephalic trunk │ ├─ Sağ karotis │ └─ Sağ subklavian ├─ Sol karotis └─ Sol subklavian ↓ Desendan aorta ↓ Abdominal aorta ├─ Renal arterler ├─ Mesenterik arterler └─ İliak arterler
📌 Aort arkı = beyin + üst ekstremite perfüzyon merkezi

Kalp İletim Sistemi Diyagramı

SA Node (pacemaker) ↓ Atriyum depolarizasyon ↓ AV Node (gecikme noktası) ↓ His demeti ↓ Sağ / Sol dal ↓ Purkinje lifleri ↓ Ventrikül kontraksiyonu
📌 AV node = fizyolojik gecikme → ventrikül dolumu sağlar

MI Lokalizasyon – EKG Haritası

Anterior MI
LAD
V1–V4 ST ↑
📌 En yüksek mortalite
İnferior MI
RCA
II, III, aVF ST ↑
Lateral MI
LCX
I, aVL, V5–V6 ST ↑
Posterior MI
LCX / RCA
ST ↓ V1–V3 + R ↑

Şok Tipleri Flowchart

Hipotansiyon ↓ ────────────── │ │ ↓ ↓ Kardiyak CO↓ SVR↓ │ │ ↓ ↓ Kardiyojenik Distributif │ │ MI Sepsis / anafilaksi Hipovolemik = hacim kaybı Obstrüktif = tamponad / PE
📌 Şok = perfuzyon bozukluğu → organ yetmezliği

ACLS / CPR Algoritma Diyagramı

Bilinç yok + nabız yok ↓ CPR başla (30:2) ↓ Monitor / ritim kontrol ↓ ────────────── │ │ VF/VT Asistoli/PEA │ │ Defibrilasyon Adrenalin │ │ CPR devam CPR + neden tedavisi ↓ ROSC (Return of Spontaneous Circulation)
📌 En kritik faktör: kesintisiz göğüs kompresyonu

Atlas Katmanı Klinik Özet

Koroner = LAD merkezli risk sistemi
Aort = sistemik dağıtım ana hattı
İletim = elektriksel kontrol sistemi
Şok = global perfüzyon çöküşü
📌 Bu katman = “anatomiyi klinik düşünceye çeviren atlas seviyesidir”

Kalp ve Damar Cerrahisi Hastalıkları Atlası

🫀 Kalp ve Damar Cerrahisi Hastalıkları Atlası

Koroner Arter Hastalıkları

Stabil AnginaEforla gelir, dinlenme ile geçer
Unstabil Anginaİstirahatte de olur, MI öncüsü
STEMITam tıkanıklık → transmural MI
NSTEMISubendokardiyal iskemi
📌 En kritik damar: LAD (ön duvar MI)

Aort Hastalıkları

Anevrizma (AAA/TAA)Damar genişlemesi ve duvar zayıflaması
Diseksiyonİntima yırtığı → kan duvar içine girer
RüptürMasif kanama → mortalite çok yüksek
📌 Stanford A diseksiyon = cerrahi acil

Kalp Kapak Hastalıkları

Mitral StenozRomatizmal → LA basınç artışı
Mitral YetmezlikSistolde geri kaçış
Aort StenozLV hipertrofisi
Aort YetmezlikDiyastolde geri kaçış
📌 Aort stenoz = senkop + angina + dispne

Kalp Yetmezliği

Sistolik KY
EF ↓, pompa yetersizliği
Diyastolik KY
Dolum bozukluğu, EF normal
Sol KY
Pulmoner ödem
Sağ KY
Periferik ödem + JVD
📌 En sık neden: iskemik kalp hastalığı

Kardiyak Aritmiler

Atrial FibrilasyonDüzensiz ritim + emboli riski
VTHayatı tehdit eden ritim
VFElektriksel kaos
BradikardiSA node disfonksiyonu
📌 VF = defibrilasyon gerektirir

Periferik ve Vasküler Hastalıklar

PAHYürümekle bacak ağrısı (klaudikasyon)
DVTDerin ven trombozu
PEPulmoner emboli
VarisVenöz yetmezlik
📌 Virchow triadı = staz + hasar + hiperkoagülabilite

Endokardit

NedenStaph aureus / streptokok
RiskProtez kapak, IV ilaç
BelirtiAteş + üfürüm
KomplikasyonEmboli + yetmezlik
📌 Uzun süre antibiyotik gerektirir

Cerrahi Gerektiren Hastalıklar

Koroner hastalıkCABG (bypass)
Kapak hastalığıRepair / replacement
Aort anevrizmaGreftleme / EVAR
DiseksiyonAcil cerrahi (Stanford A)
📌 Cerrahi = ileri evre hastalık çözümüdür

Genel Klinik Özet

En kritik damar: LAD
En kritik olay: MI
En kritik ritim: VF
En kritik sistem: Koroner dolaşım
📌 Kardiyovasküler cerrahi = zamanla yarışan hayat kurtarma disiplinidir
Kalp ve Damar Cerrahisi Atlası
KALP VE DAMAR CERRAHİSİ HASTALIKLARI ATLASI

Aort Hastalıkları

AnevrizmaAort duvarında kalıcı genişleme (≥1.5x normal çap)
AAAAbdominal aort anevrizması (en sık infrarenal)
TAATorasik aort anevrizması
Diseksiyonİntimal yırtık + kan media içine ilerler
📌 Stanford A → cerrahi acil (asendan aorta)

Aort Diseksiyon Sınıflaması

Stanford A
Asendan aorta
Aort arkusu
Acil cerrahi
Stanford B
Desendan aorta
Medikal takip
📌 Tip A = ölümcül → cerrahi

Karotis Arter Hastalıkları

Stenoz%70 üzeri → cerrahi endarterektomi
BelirtiGeçici iskemik atak (TIA)
Riskİnme (stroke)
📌 En önemli tedavi: Karotis endarterektomi

Periferik Arter Hastalığı (PAH)

SemptomKladikasyon (yürüyünce bacak ağrısı)
NedenAteroskleroz
Risk faktörüSigara, diyabet
TanıABI (ankle-brachial index)
📌 ABI < 0.9 → PAH tanısı

Venöz Hastalıklar

VarisVenöz kapak yetmezliği
DVTDerin ven trombozu
PEPulmoner emboli
📌 Virchow triadı: staz + hasar + hiperkoagulabilite

Anevrizma Yönetimi

AAA < 5.5 cmTakip
AAA ≥ 5.5 cmCerrahi
SemptomatikAcil cerrahi
📌 En sık ölüm nedeni: rüptür

Endovasküler Tedavi

Stent graftAnevrizma içini kapatma
EVARAbdominal aort endovasküler onarım
TEVARTorasik aort onarımı
📌 Minimal invaziv cerrahi yaklaşım

Vasküler Bypass Prensibi

GreftTıkalı damarı bypass eder
LIMAEn uzun ömürlü koroner greft
Saphenous veinEn sık kullanılan ven grefti
📌 Arter greft > ven greft (uzun dönem açıklık)

Klinik Özet – Vasküler Cerrahi

En ölümcül durumAort diseksiyon (Tip A)
En kritik damarAorta
En sık ateroskleroz bölgesiKarotis bifurkasyonu
En önemli tedaviEndovasküler + cerrahi bypass
📌 Vasküler cerrahi = “kan akışını yeniden tasarlama sanatıdır”
KVC Atlas – Görsel Klinik Sistem
KALP VE DAMAR CERRAHİSİ – TAM ATLAS (GÖRSEL + KLİNİK)

Koroner Arter Haritası (Basitleştirilmiş)

LAD RCA LCX
📌 LAD = en kritik damar (anterior duvar + septum)

İletim Sistemi (Elektriksel Atlas)

SA AV His Purk

MI – İskemik Süreç Haritası

O₂ azalması
ATP düşüşü
İyon pompa bozulması
EKG değişimi
Ağrı

Şok Tipleri – Klinik Flowchart

Şok
Kardiyojenik
Hipovolemik
Septik
Distributif
📌 En yüksek mortalite: kardiyojenik şok

EKG – PQRST Temel Mekanizma

P dalgasıAtriyal depolarizasyon
QRSVentriküler depolarizasyon
T dalgasıRepolarizasyon
📌 QRS genişliği → iletim sistemi bozukluğu

Final Atlas Çekirdeği

En kritik damarLAD
En kritik ritimVF
En kritik olayMI
En kritik sistemKoroner dolaşım
📌 Kardiyoloji = elektrik + damar + zaman
KAH – Kardiyoloji Atlas

Koroner Arter Hastalığı (KAH)

TanımKoroner arterlerde aterosklerotik plak oluşumu sonucu miyokard oksijen arz-talep dengesinin bozulması
Temel PatogenezEndotel disfonksiyonu → LDL infiltrasyonu → inflamasyon → köpük hücre → fibrotik plak
En kritik damarLAD (Left Anterior Descending)
SonuçStabil angina → NSTEMI → STEMI → ani ölüm
📌 KAH = kronik inflamatuvar + lipid aracılı vasküler hastalık

Aterosklerotik Plak Evrimi

Endotel hasarı
LDL giriş
Oksidasyon
Makrofaj
Köpük hücre
Fibrotik plak
📌 Vulnerable plak = ince fibroz kap + yüksek rüptür riski

MI Lokalizasyon

AnteriorLAD
İnferiorRCA
LateralLCX
PosteriorLCX / RCA
📌 Anterior MI = en geniş miyokard kaybı

İskemik Kaskad

Metabolik bozulma
Diyastolik disfonksiyon
Sistolik bozukluk
EKG değişikliği
Ağrı
📌 Ağrı en geç bulgudur

EKG Bulguları

ST elevasyonuSTEMI
ST depresyonİskemi
Q dalgasıEski MI
T inversiyonuRepolarizasyon bozukluğu
📌 STEMI = acil reperfüzyon (≤90 dk)

Troponin Dinamiği

0–3 saatNormal olabilir
3–6 saatYükselir
12–24 saatPeak
7–10 günYüksek kalır
📌 Troponin = en spesifik MI marker

Klinik Özet

En kritik damarLAD
En kritik olayPlak rüptürü
En kritik ritimVF
En kritik süre0–90 dk
📌 Kardiyoloji = zaman bağımlı acil tıp
Akut MI – Kardiyoloji Atlas

Akut Miyokard İnfarktüsü (MI)

TanımKoroner arterin ani tıkanması sonucu miyokard dokusunda iskemi ve nekroz gelişmesi
Temel mekanizmaAterosklerotik plak rüptürü → trombüs → tam/parsiyel oklüzyon
En kritik damarLAD (en geniş miyokard alanı)
Zaman bağımlılık0–90 dakika → geri dönüşü olmayan hasar başlar
📌 MI = “zaman kası kaybı belirler” hastalığıdır

MI Lokalizasyon – Koroner Eşleşme

Anterior MILAD → septum + ön duvar
İnferior MIRCA → alt duvar
Lateral MILCX → yan duvar
Posterior MILCX / RCA karşılık değişiklikleri
📌 Anterior MI = en yüksek mortalite + en geniş infarkt alanı

İskemik Kaskad (Patofizyoloji)

Koroner tıkanma
O₂ düşüşü
ATP azalması
Diyastolik disfonksiyon
Sistolik bozukluk
EKG değişimi
Ağrı
📌 Ağrı en geç ortaya çıkan bulgudur

EKG Değişiklikleri

ST elevasyonuTransmural MI (STEMI)
ST depresyonuSubendokardiyal iskemi
Q dalgasıEski MI (nekroz)
T inversiyonuRepolarizasyon bozukluğu
📌 STEMI = acil reperfüzyon endikasyonu (≤90 dk)

Troponin Dinamiği

0–3 saatNormal olabilir (erken dönem)
3–6 saatYükselmeye başlar
12–24 saatTepe değer
7–10 günYüksek kalabilir
📌 Troponin = en spesifik miyokard nekroz belirteci

MI Komplikasyonları

AritmiVentriküler fibrilasyon (en sık ölüm nedeni)
Kardiyojenik şokGeniş MI sonrası pompa yetmezliği
RüptürSerbest duvar / septum / papiller kas
Kalp yetmezliğiKalıcı fonksiyon kaybı
📌 En ölümcül erken komplikasyon: VF

Akut MI Klinik Zaman Çizelgesi

0–30 dk
İskemi
30–90 dk
Reversibl hasar
>90 dk
Nekroz başlar
6–24 saat
İnfarkt genişler
📌 “Time is muscle” = miyokard kaybı zamanla artar

Final Klinik Özet

En kritik damarLAD
En kritik olayPlak rüptürü + tromboz
En kritik ritimVentriküler fibrilasyon
En kritik süreİlk 60–90 dakika
📌 MI = zaman bağımlı ölümcül koroner acil durum
Kalp Yetmezliği Atlası

Kalp Yetmezliği (Heart Failure)

TanımKardiyak output’un metabolik ve periferik doku ihtiyaçlarını karşılayamaması sonucu gelişen klinik sendrom
Temel ProblemPompa yetersizliği + nörohormonal aktivasyon + yapısal remodeling
En kritik sonuçOrgan hipoperfüzyonu + konjesyon
📌 Kalp yetmezliği = progresif nörohormonal hastalık

Kalp Yetmezliği Tipleri

Sistolik KY (HFrEF)Ejeksiyon fraksiyonu ↓ → kontraktilite bozukluğu
Diyastolik KY (HFpEF)Ventrikül sertliği ↑ → dolum bozukluğu
Sol KYPulmoner konjesyon → dispne, ortopne
Sağ KYSistemik konjesyon → ödem, JVP artışı
📌 Sol KY → akciğer, Sağ KY → periferik ödem

Frank-Starling Mekanizması

Preload ↑
Sarkomer gerilimi ↑
Stroke Volume ↑
📌 Limit aşılırsa → dekompanse kalp yetmezliği

Nörohormonal Aktivasyon

Düşük Cardiac Output
SNS aktivasyonu
RAAS aktivasyonu
ADH salınımı
📌 Kronik aktivasyon → kalp remodeling ve kötü prognoz

RAAS Sistemi

ReninBöbrekten salınır (hipoperfüzyon)
Angiotensin IIVazokonstriksiyon + afterload ↑
AldosteronNa⁺ ve su tutulumu → preload ↑
📌 RAAS aktivasyonu başlangıçta kompansatuvar, sonra zararlı

Kardiyak Remodeling

DilatasyonVentrikül çapı artar
HipertrofiKompansatuvar kas kalınlaşması
FibrozisEsneklik kaybı
📌 Remodeling = kalıcı yapısal kalp değişikliği

NYHA Sınıflaması

NYHA ISemptom yok
NYHA IIHafif aktivite ile semptom
NYHA IIIMinimal aktivite ile semptom
NYHA IVİstirahatte semptom
📌 NYHA IV = ileri evre kalp yetmezliği

Klinik Bulgular

DispneEn sık semptom
OrtopneYatınca artan nefes darlığı
ÖdemSağ kalp yetmezliği bulgusu
RallerPulmoner konjesyon
📌 Pulmoner ödem = sol kalp yetmezliğinin kritik bulgusu

Tedavi Basamakları

ACE inhibitörAfterload ↓ + remodeling inhibisyonu
Beta blokerSempatik aktivite ↓
DiüretikKonjesyon kontrolü
SpironolaktonAldosteron blokajı
📌 HFrEF = çoklu ilaç tedavisi gerektirir

Final Klinik Özet

Temel mekanizmaPompa yetersizliği + nörohormonal aktivasyon
En kritik sistemRAAS + SNS
En kritik sonuçOrgan hipoperfüzyon
En kritik hedefRemodeling’i durdurmak
📌 Kalp yetmezliği = ilerleyici sistemik sendrom
Kalp Yetmezliği Atlası

Kalp Yetmezliği (Genel Tanım)

TanımKardiyak output’un metabolik ihtiyaçları karşılayamaması
Temel sonuçDoku hipoperfüzyonu + konjesyon
Primer mekanizmaPompa yetersizliği veya dolum bozukluğu
📌 Kalp yetmezliği = progresif nörohormonal aktivasyon hastalığıdır

Sınıflama (Fizyolojik Temel)

Sistolik KY (HFrEF)EF ↓ → kontraktilite bozukluğu
Diyastolik KY (HFpEF)EF normal → dolum bozukluğu
Akut KYHızlı başlangıçlı hemodinamik çöküş
Kronik KYYavaş progresif remodelling
📌 EF tek başına tüm hastalığı temsil etmez

Kalp Yetmezliği Spektrumu

Akut dekompanse KYAni kötüleşme → pulmoner ödem / şok
Sağ kalp yetmezliğiJVD + periferik ödem + hepatomegali
High-output KYNormal/artan CO ama yüksek metabolik talep
Kor pulmonaleAkciğer hastalığına bağlı sağ KY
Restriktif KMPDolum sertliği → diyastolik KY
📌 Sağ KY genellikle sol KY sonrası gelişir

Nörohormonal Aktivasyon

Düşük CO
Sempatik sistem ↑
RAAS aktivasyonu
ADH salınımı
SNSTaşikardi + vazokonstriksiyon
RAASNa⁺ ve su tutulumu
ADHSu retansiyonu
📌 Kronik aktivasyon → remodeling ve kötü prognoz

Frank-Starling Eğrisi (Temel Mekanizma)

Preload ↑Stroke volume artar (kompansasyon)
Aşırı dilatasyonKontraktilite düşer
Kalp yetmezliğiEğrinin düzleşmesi
📌 Aşırı preload → “kompansasyonun çöküşü”

Ventrikül Remodeling

DilatasyonVentrikül çapı artar
HipertrofiDuvar kalınlığı artar
FibrozisEsneklik kaybı
Sonuçİleri KY progresyonu
📌 Remodeling = geri dönüşü zor yapısal değişim

Sağ Kalp Yetmezliği Bulguları

Juguler venöz dolgunlukEn erken bulgu
Periferik ödemAyak bileği + pretibial
HepatomegaliKongestif karaciğer
Asitİleri konjesyon
📌 Sağ KY = sistemik venöz konjesyon

High-Output Kalp Yetmezliği

NedenAnemi, hipertiroidi, AV fistül
COArtmış ama yetersiz
ProblemMetabolik talep aşırı yüksek
SonuçGöreceli kalp yetmezliği
📌 Kalp normal çalışır ama yetmez

Klinik Sonuçlar

Pulmoner konjesyonSol KY
Sistemik ödemSağ KY
Hipoperfüzyonİleri evre KY
Kardiyojenik şokTerminal evre
📌 Kalp yetmezliği = çok sistemli progresif sendrom

Final Klinik Özet

En kritik mekanizmaNörohormonal aktivasyon
En kritik yapıSol ventrikül
En kritik sonuçRemodeling
En kritik klinikDispne + konjesyon
📌 Kalp yetmezliği = ilerleyici, sistemik bir hastalıktır
Aritmiler Atlası

Kardiyak Aritmiler – Genel Sınıflama

Bradikardi HR < 60 bpm → SA node veya AV blok
Taşikardi HR > 100 bpm → supraventriküler veya ventriküler
Düzenli ritim SVT, VT (monomorfik)
Düzensiz ritim AF, multifokal atriyal taşikardi
📌 Aritmiler = otomatikite + re-entry + triggered activity bozukluğu

Atrial Fibrilasyon (AF)

MekanizmaAtriyumda çoklu re-entry dalgaları
EKGP dalgası yok + irregüler RR
RiskSol atriyum trombüsü → inme
KomplikasyonStroke (en kritik)
Atriyal dilatasyon
Re-entry
Düzensiz impuls
📌 AF = en sık klinik aritmi + emboli riski yüksek

Ventriküler Taşikardi (VT)

MekanizmaVentriküler odaktan hızlı impuls
EKGGeniş QRS (>120 ms)
TipMonomorfik / Polimorfik
RiskVF’ye progresyon
Ventriküler fokus
Hızlı deşarj
Hemodinamik çöküş
📌 VT = acil antiaritmik (amiodaron) + gerekirse kardiyoversiyon

Ventriküler Fibrilasyon (VF)

MekanizmaElektriksel kaos (organized aktivite yok)
EKGDüzensiz dalga, QRS yok
SonuçKalp pompa fonksiyonu tamamen durur
AciliyetEn yüksek düzey
Elektriksel kaos
Pompa durur
Kardiyak arrest
📌 VF = DEFİBRİLASYON olmadan yaşam mümkün değildir

SVT (Supraventriküler Taşikardi)

MekanizmaAV nod veya atriyal re-entry
EKGDar QRS taşikardi
TetikleyiciStres, kafein, WPW
AV nod re-entry
Ani başlangıç
Ani sonlanma
📌 SVT = adenozin ile kırılabilir

WPW Sendromu

PatofizyolojiAksesuar yol (Kent demeti)
EKGDelta wave + kısa PR
RiskHızlı AF → VF
AV node
+
Aksesuar yol
Re-entry döngüsü
📌 WPW = genç hastada ani ölüm riski

Torsades de Pointes

ÖzellikPolimorfik VT
NedenQT uzaması
TetikleyiciHipokalemi, ilaçlar
📌 QT uzaması → ölümcül aritmi riski

Final Klinik Özet

En tehlikeli ritimVF
En embolik ritimAF
En hızlı ölümcül ritimVT → VF geçişi
En kritik tedaviDefibrilasyon
📌 Aritmiler = elektrik sistemi bozukluğu → saniyeler içinde ölüm
Aritmiler – İleri Elektrofizyoloji Atlası

Aritmiler – Genel Çerçeve

TanımKalbin elektriksel impuls oluşum veya iletim bozuklukları
Temel mekanizmaOtomatikite bozukluğu + re-entry + iletim blokları
Klinik sonuçBradikardi, taşikardi, senkop, ani kardiyak ölüm
📌 Aritmiler = elektrofizyolojik sistemin bozulmasıdır

AV Bloklar (İletim Sistemi Bozuklukları)

1. Derece AV blokPR interval uzamış (>200 ms), iletim var
2. Derece Mobitz IPR progresif uzar → QRS düşer (Wenckebach)
2. Derece Mobitz IIAni QRS düşmesi, PR sabit
3. Derece (Tam blok)Atriyum-ventrikül dissosiyasyonu
📌 Mobitz II ve 3. derece → pacemaker endikasyonu

Sick Sinus Sendromu

TanımSA nod disfonksiyonu → bradikardi-takikardi atakları
BulguSenkop, baş dönmesi, düzensiz nabız
Mekanizmaİmpuls üretim bozukluğu
TedaviKalıcı pacemaker
📌 En sık yaşlı hastalarda görülür

Long QT Sendromu

Konjenitalİyon kanal mutasyonları (K⁺ / Na⁺)
Edinselİlaçlar (antiaritmik, antipsikotik)
RiskTorsades de pointes → ani ölüm
EKGQT interval uzaması
📌 QT uzaması = ölümcül ventriküler aritmi riski

Brugada Sendromu

MekanizmaSodyum kanal disfonksiyonu
EKGV1-V3 ST elevasyonu
RiskGece ani kardiyak ölüm
GenetikOtozomal dominant
📌 Genç erkeklerde ani ölüm nedeni olabilir

Ventriküler Ekstrasistol (PVC)

TanımVentrikülden erken ek impuls
EKGGeniş QRS + kompansatuvar pause
NedenStres, iskemi, elektrolit bozukluğu
Önemiİyi huyludan malign ritme geçebilir
📌 Sık PVC → altta yatan patoloji araştırılmalı

Atrial Flutter

MekanizmaMakro re-entry döngüsü (atriyum)
EKG“Testere dişi” F dalgaları
Ventrikül cevabıGenellikle düzenli iletim
RiskTromboemboli
📌 Flutter = düzenli ama hızlı atriyal aktivite

Elektrofizyolojik Mekanizmalar

Otomatikite artışı
Re-entry
Triggered activity
📌 Re-entry = en sık taşiaritmi mekanizması

Brady + Tachy Aritmi Spektrumu

BradikardiAV blok, sick sinus
SupraventrikülerAF, flutter, AVNRT
VentrikülerVT, VF, PVC
ÖlümcülVF + Torsades
📌 VF = elektriksel ölüm ritmi

Final Klinik Özet

En kritik mekanizmaRe-entry
En kritik ritimVentriküler fibrilasyon
En kritik sendromLong QT
En kritik blok3. derece AV blok
📌 Aritmiler = elektriksel sistemin tamamen bozulması
Kapak Hastalıkları Atlası

Kapak Hastalıkları – Genel Patofizyoloji

Temel Problem Kapak darlığı (stenoz) veya kapak yetmezliği (regürjitasyon)
Hemodinamik Sonuç Basınç yükü (stenoz) veya hacim yükü (yetmezlik)
Kompanse Mekanizma Hipertrofi (basınç yükü) / Dilatasyon (hacim yükü)
Son Evre Kalp yetmezliği + aritmi + pulmoner hipertansiyon
📌 Kapak hastalığı = kronik hemodinamik stres hastalığı

Mitral Stenoz (MS)

NedenRomatizmal ateş (en sık)
PatofizyolojiSol atriyum basınç ↑ → pulmoner konjesyon
Kalp etkisiLA dilatasyonu + AF riski
AkciğerPulmoner hipertansiyon
Mitral daralma
LA basınç ↑
Pulmoner konjesyon
📌 Mitral stenoz = diyastolik dolum engeli

Mitral Yetmezlik (MR)

MekanizmaSistolde LV → LA geri kaçış
SonuçLA + LV dilatasyonu
KlinikDispne + yorgunluk + AF
Sistol
Geri kaçış (LA)
Hacim yükü
📌 MR = hacim yükü + dilatasyon hastalığı

Aort Stenoz (AS)

NedenKalsifik dejenerasyon (yaşlı) / biküspit kapak
PatofizyolojiLV afterload ↑ → konsantrik hipertrofi
Koroner etkisiSubendokardiyal iskemi
RiskAni kardiyak ölüm
Aort darlık
LV basınç ↑
LVH
📌 AS triadı: SENKOP + ANJİNA + DİSPNE

Aort Yetmezliği (AR)

MekanizmaDiyastolde aort → LV geri kaçış
SonuçLV hacim yükü + dilatasyon
PerfüzyonDiyastolik koroner perfüzyon azalır
Diyastol
Geri kaçış
LV dilatasyon
📌 AR = geniş nabız basıncı (water-hammer pulse)

Stenoz vs Yetmezlik – Temel Fark

StenozBasınç yükü → hipertrofi
YetmezlikHacim yükü → dilatasyon
Kalp yanıtıKonsantrik hipertrofi
Kalp yanıtıEksenrik dilatasyon
📌 Klinik mantık: daralma = basınç, kaçak = hacim

Kapak Hastalıkları Komplikasyonları

Atrial fibrilasyonEn sık ritim bozukluğu
Pulmoner HTMS + kronik sol kalp yükü
Kalp yetmezliğiTerminal evre
EmboliÖzellikle AF ile
📌 En kritik komplikasyon: AF → stroke riski

Final Klinik Özet

En kritik kapakAort kapağı
En ölümcül tabloAort stenoz + senkop
En embolik riskMitral stenoz + AF
En önemli mekanizmaBasınç vs hacim yükü
📌 Kapak hastalıkları = kronik hemodinamik adaptasyon bozukluğu
Aort Hastalıkları Atlası

Aort Hastalıkları – Genel Bakış

Aort Hastalıkları Aort duvar bütünlüğü ve elastik yapısının bozulduğu geniş hastalık grubu
Temel Mekanizma Medial dejenerasyon + hipertansiyon + ateroskleroz + bağ dokusu hastalıkları
En kritik risk Rüptür → masif kanama → ölüm
📌 Aort hastalıkları = “zamanla yarışılan vasküler acil”

Aort Anevrizması

TanımArter çapının %50’den fazla kalıcı genişlemesi
AAAAbdominal aorta anevrizması (en sık)
TAATorakal aorta anevrizması
En önemli riskRüptür + diseksiyon
Damar duvar zayıflığı
Basınç etkisi
Çap artışı
📌 AAA en sık infrarenal bölgede görülür

Abdominal Aort Anevrizması (AAA)

Risk faktörleriSigara + HT + ateroskleroz
Yerleşimİnfrarenal segment
SemptomÇoğu zaman asemptomatik
Klinik riskRüptür → şok
📌 AAA sessiz ilerler → rüptür ilk bulgu olabilir

Aort Diseksiyonu

Tanımİntima yırtığı → kanın media içine girmesi
Ağrı“Yırtıcı” göğüs/back ağrısı
RiskHipertansiyon en önemli neden
KomplikasyonRüptür + organ iskemi
İntima yırtığı
False lumen
Diseksiyon yayılımı
📌 Diseksiyon = en ani ölümcül aort hastalığı

Diseksiyon Sınıflaması

Stanford AAscendens aorta → cerrahi acil
Stanford BDescendens aorta → medikal tedavi
DeBakey ITüm aorta
DeBakey IISadece ascendens
DeBakey IIIDescendens
📌 Stanford A = en ölümcül form

Aort Duvar Zayıflığı Mekanizması

Hipertansiyon
Medial dejenerasyon
Elastin kaybı
Anevrizma / diseksiyon
📌 Aort duvarı = elastin + kollajen bütünlüğü

Komplikasyonlar

RüptürMasif iç kanama
Organ iskemiRenal / mezenterik / spinal
ŞokHipovolemik + kardiyojenik karışık
ÖlümEn sık sonuç
📌 Aort rüptürü = saniyeler içinde ölüm

Tedavi Yaklaşımı

AAA küçükTakip + risk kontrolü
AAA büyükEVAR / cerrahi repair
Stanford AAcil cerrahi
Stanford BBeta bloker + tansiyon kontrolü
📌 En kritik tedavi: kan basıncını düşürmek

Final Klinik Özet

En kritik hastalıkAort diseksiyonu (Stanford A)
En sık anevrizmaAAA
En kritik risk faktörüHipertansiyon
En ölümcül komplikasyonRüptür
📌 Aort hastalıkları = vasküler acil + yüksek mortalite
Tromboz ve Emboli Atlası

TROMBOZ VE EMBOLİ ATLASI

Temel Tanımlar

TrombozDamar içinde lokal pıhtı oluşumu
EmboliYerinden kopan materyalin distal damarı tıkaması
DVTDerin venlerde trombüs oluşumu
PEPulmoner arter embolisi
📌 Tromboz = oluşum, Emboli = taşınma + tıkanma

Virchow Triadı

Staz (kan akım azalması)
+
Endotel hasarı
+
Hiperkoagulabilite
📌 Bu üçlü → trombozun temel patofizyolojik zemini

Tromboz Patogenezi

Endotel hasarıPlak rüptürü / travma
Trombosit aktivasyonuAdhezyon + agregasyon
Koagülasyon kaskadıFibrin oluşumu
Trombus stabilizasyonuFibrin ağı + hücre hapsi
📌 Fibrin → trombüsün “iskelet yapısıdır”

Derin Ven Trombozu (DVT)

Risk faktörleriİmmobilizasyon, cerrahi, malignite
KlinikTek taraflı bacak şişliği + ağrı
KomplikasyonPulmoner emboli
TanıDoppler USG
📌 DVT → PE kaynağının %90’ı

Pulmoner Emboli (PE)

KaynakGenellikle DVT
PatofizyolojiV/Q mismatch + hipoksemi
BelirtiDispne + göğüs ağrısı + taşikardi
ŞokMasif PE → sağ kalp yetmezliği
📌 Masif PE = ani ölüm nedeni olabilir

Arteriyel Tromboz

En sık nedenAterosklerotik plak rüptürü
SonuçMI / inme / ekstremite iskemi
ÖzellikPlatelet ağırlıklı trombüs
📌 Arteriyel trombüs = “beyaz trombüs”

Emboli Tipleri

TromboemboliEn sık tip (DVT kökenli)
Yağ embolisiKırık sonrası
Hava embolisiIV girişim / cerrahi
Kolesterol embolisiAterosklerotik plak
📌 Her emboli tipi farklı klinik tablo oluşturur

Klinik Sonuçlar

KalpMI
Beyinİnme
AkciğerPE
EkstremiteAkut iskemi
📌 Emboli = organ bazlı akut ölüm riski

Final Klinik Özet

En kritik mekanizmaVirchow triadı
En sık emboli kaynağıDVT
En ölümcül sonuçMasif pulmoner emboli
En kritik klinik yaklaşımAntikoagülasyon
📌 Tromboz = sessiz başlar, emboli = ani öldürür
Hipertansiyon Atlası

HİPERTANSİYON ATLASI

Hipertansiyon

Tanım≥140/90 mmHg kronik arter basınç artışı
Primer HT%90 nedeni bilinmeyen (essansiyel)
Sekonder HTRenal, endokrin, vasküler nedenli
📌 HT = uzun süreli sessiz damar hasarı

RAAS Mekanizması

Renal hipoperfüzyon
Renin salınımı
Angiotensin II
Vazokonstriksiyon
Aldosteron ↑
📌 Kronik RAAS aktivasyonu → kardiyak remodeling

Patofizyoloji

SVR artışıPeriferik damar direnci ↑
Endotel disfonksiyonuNO ↓, vazokonstriksiyon ↑
Arteriyel sertlikElastikiyet kaybı
Sempatik aktivasyonKalp hızı + kontraktilite ↑
📌 HT = damar + nörohormonal sistem hastalığı

Hedef Organ Hasarı

KalpLVH, kalp yetmezliği, MI
Beyinİnme, TIA, hipertansif ensefalopati
BöbrekHedef organ nefropatisi
GözRetinopati
📌 En erken hasar: sol ventrikül hipertrofisi

Komplikasyonlar

Akutİnme, MI, aort diseksiyonu
KronikKalp yetmezliği
VaskülerAnevrizma gelişimi
RenalKronik böbrek hastalığı
📌 HT = tüm damar sistemini yavaş yıkan hastalık

Hipertansiyon Sınıflaması

Normal<120 / <80
Pre-HT120–139 / 80–89
Evre 1140–159 / 90–99
Evre 2≥160 / ≥100
📌 Erken evre bile organ hasarı başlatabilir

Hipertansif Acil Durum

Tanım≥180/120 + organ hasarı
Beyinİnme
KalpAKS / AKY
BöbrekAkut yetmezlik
📌 IV tedavi + kontrollü düşüş gerekir

Final Klinik Özet

En kritik sistemRAAS
En kritik organKalp
En kritik komplikasyonİnme
En kritik mekanizmaVasküler remodelingi
📌 Hipertansiyon = sessiz ama sistemik yıkım hastalığı
Kardiyojenik Şok Atlası

KARDİYOJENİK ŞOK ATLASI

Tanım

TanımKalbin doku perfüzyonunu sağlayamayacak kadar pompa yetmezliği
En sık nedenGeniş anterior MI (LAD oklüzyonu)
Mortalite%40–80 arası yüksek ölüm riski
📌 Kardiyojenik şok = “pompa başarısızlığı”

Patofizyoloji

Miyokard hasarı
Stroke volume ↓
Cardiac output ↓
Hipotansiyon
Organ hipoperfüzyonu
📌 Doku hipoksisi → laktat artışı → asidoz

Hemodinamik Profil

CO↓ Azalmış
SVR↑ Kompansatuar artış
PCWP↑ Pulmoner konjesyon
CVP↑ Sağ kalp yükü
📌 “Soğuk + nemli hasta” klasik bulgudur

Klinik Bulgular

HipotansiyonMAP düşüklüğü
Soğuk ekstremitePeriferik vazokonstriksiyon
OligüriRenal hipoperfüzyon
Bilinç değişikliğiSerebral hipoksi
📌 Perfüzyon bozulması multi-organ yetmezliğe gider

Nedenler

MIEn sık neden
AritmiVT / VF / bradikardi
Kapak yırtılmasıAkut mitral yetmezlik
MyokarditEnflamatuvar hasar
📌 En kritik neden: LAD oklüzyonu

Tedavi Yaklaşımı

İlk adımOksijen + monitorizasyon
VazoaktifNoradrenalin ± Dobutamin
ReperfüzyonPCI / CABG
DestekIABP / ECMO
📌 Definitif tedavi = altta yatan nedenin düzeltilmesi

Komplikasyonlar

Multi organ yetmezliğiEn sık ölüm nedeni
AKIRenal hipoperfüzyon
ARDSAkciğer ödemi
AsidozLaktik asidoz
📌 Şok ilerlerse geri dönüş zorlaşır

Final Klinik Özet

En kritik nedenGeniş anterior MI
En kritik organKalp
En kritik parametreCardiac output
En kritik sonuçMulti organ yetmezlik
📌 Kardiyojenik şok = zamanla yarışılan ölümcül tablo
Periferik Damar Hastalıkları Atlası
PERİFERİK DAMAR HASTALIKLARI ATLASI

Periferik Arter Hastalığı (PAH)

TanımAlt ekstremite arterlerinde aterosklerotik daralma → iskemi
SemptomKladikasyon (yürümekle ağrı, dinlenmekle geçer)
PatogenezEndotel hasarı → lipid birikimi → plak → stenoz
Risk FaktörleriSigara, diyabet, hipertansiyon, hiperlipidemi
En kritik bulguİstirahat ağrısı + nabız azalması
📌 PAH = sistemik aterosklerozun periferik yansıması

Variköz Ven Hastalığı

TanımYüzeyel venlerde valv yetmezliği → genişleme
PatogenezVenöz kapak yetmezliği → reflü → venöz hipertansiyon
BelirtilerBacakta dolgunluk, ağrı, görünür geniş damarlar
KomplikasyonVenöz ülser, tromboflebit
📌 Uzun süre ayakta kalma → risk artışı

Derin Ven Trombozu (DVT)

TanımDerin venlerde trombüs oluşumu
Virchow TriadıStaz + endotel hasarı + hiperkoagulabilite
BelirtilerBacak şişliği, ağrı, ısı artışı
En kritik riskPulmoner emboli (PE)
📌 DVT = sessiz ilerleyip ölümcül PE yapabilir

Pulmoner Emboli (PE)

TanımVenöz trombüsün akciğer arterini tıkaması
Kaynak%90 DVT
BelirtiDispne, göğüs ağrısı, taşikardi
RiskAni kardiyak ölüm
📌 En kritik durum: masif PE → sağ kalp yetmezliği

Kronik Venöz Yetmezlik

TanımVenöz dönüş bozukluğu → kronik staz
BelirtiÖdem, cilt pigmentasyonu, ülser
YerMedial malleol çevresi
PatogenezKapak yetmezliği + venöz hipertansiyon
📌 En sık ülser bölgesi: ayak bileği medial taraf

Klinik Özet

En kritik arter hastalığıPAH
En ölümcül venöz hastalıkPE
En sık venöz patolojiVaris
En kritik mekanizmaVirchow triadı
📌 Vasküler sistem = arter + ven + mikrosirkülasyon bütünlüğü
Kardiyovasküler Sistem Atlası
KARDİYOVASKÜLER + DAMAR HASTALIKLARI ATLASI

Koroner Arter Hastalığı (KAH)

TanımKoroner arterlerde aterosklerotik daralma → miyokard iskemisi
PatogenezEndotel hasarı → LDL → inflamasyon → plak
Kritik damarLAD (Anterior MI)
📌 En kritik olay: plak rüptürü → tromboz → akut MI

Akut Miyokard İnfarktüsü

TanımKoroner tıkanma → miyokard nekrozu
LokalizasyonAnterior (LAD), İnferior (RCA), Lateral (LCX)
Zaman0–90 dk kritik reperfüzyon
📌 Troponin 3–6 saat içinde yükselmeye başlar

Kalp Yetmezliği

TanımKalbin metabolik ihtiyacı karşılayamaması
Sistolik KYEF ↓
Diyastolik KYDolum bozukluğu
📌 RAAS + SNS aktivasyonu hastalığı progresif hale getirir

Aritmiler

AFİrregüler ritim + tromboemboli
VTHayatı tehdit eden taşikardi
VFElektriksel kaos → arrest
📌 VF = defibrilasyon gerektirir (en acil ritim)

Kapak Hastalıkları

Mitral stenozSol atriyum basınç ↑
Aort stenozAfterload ↑ → LVH
Aort yetmezliğiDiyastolik geri kaçış
📌 Aort stenoz triadı: senkop + angina + dispne

Aort Hastalıkları

AnevrizmaDamar genişlemesi
AAAAbdominal aort anevrizması
Diseksiyonİntima yırtığı → media içine kan
📌 Stanford A = cerrahi acil

Tromboz ve Emboli

TrombozDamar içi pıhtı
EmboliUzak damarı tıkayan pıhtı
DVTDerin ven trombozu
PEPulmoner emboli
📌 Virchow triadı: staz + endotel hasarı + hiperkoagulabilite

Hipertansiyon

Tanım≥140/90 mmHg kronik artış
RAASVazokonstriksiyon + Na tutulumu
Hedef organKalp, beyin, böbrek
📌 Sessiz katil hastalık

Kardiyojenik Şok

NedenGeniş MI (LAD)
BelirtiHipotansiyon + soğuk ekstremite
MortaliteÇok yüksek
📌 En ağır şok tipi

Periferik Damar Hastalıkları

PAHKladikasyon
VarisVenöz yetmezlik
DVTVen trombozu
📌 Sigara + diyabet en önemli risk faktörleri
Koroner Arter Hastalıkları – İleri Klinik Atlas

Koroner Arter Hastalıkları – Klinik Spektrum

Temel mekanizmaAteroskleroz → endotel disfonksiyonu → iskemik dengesizlik
Sonuç spektrumuStabil angina → varyant angina → MI → ani ölüm
En kritik damarLAD (anterior duvar iskemi riski yüksek)
📌 KAH = dinamik plak + vazomotor tonus + tromboz etkileşimi

Stabil Angina Pektoris

TanımMyokard oksijen talebi artınca ortaya çıkan geçici iskemi
TetikleyiciEfor, stres, soğuk
Süre5–15 dakika, istirahatte geçer
MekanizmaSabir plak + sabit daralma
📌 CCS Sınıflaması: Fonksiyonel efor kapasitesine göre değerlendirilir

CCS (Canadian Cardiovascular Society) Sınıflaması

CCS IYoğun eforla ağrı
CCS IINormal aktivitede hafif kısıtlama
CCS IIIMinimal aktivite ile semptom
CCS IVİstirahatte bile angina
📌 CCS IV = unstable angina ile örtüşebilir

Prinzmetal (Vazospastik) Angina

TanımKoroner arter spazmı → geçici iskemi
EKGST elevasyonu (geçici)
ZamanGenellikle istirahatte, gece
MekanizmaVazospazm (endotel disfonksiyonu)
📌 Spazm → gerçek damar tıkanıklığı yok

Sessiz İskemi

TanımSemptomsuz miyokard iskemisi
RiskDiyabetik nöropati sık neden
TanıHolter + stres test
ÖnemiFark edilmeden MI gelişebilir
📌 Ağrı yok ≠ iskemi yok

Kronik Total Oklüzyon (CTO)

TanımKoroner arterin tamamen tıkalı olması (>3 ay)
AdaptasyonKollateral dolaşım gelişebilir
SemptomKronik angina veya sessiz
TedaviPCI zor, bypass tercih edilebilir
📌 CTO = kronik adaptasyon + yeniden damarlaşma

Mikrovasküler Angina (X Sendromu)

TanımBüyük koronerler normal, mikrodamar disfonksiyonu
EKGİskemi bulguları olabilir
AnjiyoNormal koroner arterler
MekanizmaMikrovasküler vazodilatasyon bozukluğu
📌 “Normal anjiyo + angina” = X sendromu

Angina Tipleri Karşılaştırma

StabilSabit plak, eforla gelir
PrinzmetalVazospazm, istirahatte gelir
SessizAğrısız iskemi
CTOTam kronik tıkanma
MikrovaskülerNormal damar, mikrodisfonksiyon
📌 Hepsi aynı spektrumun farklı fenotipleridir

Final Klinik Özet

En kritik mekanizmaAteroskleroz + vazomotor disfonksiyon
En tehlikeli tipUnstable angina / CTO
En sinsi tipSessiz iskemi
En fonksiyonel sınıflamaCCS sistemi
📌 Koroner hastalık = dinamik damar + inflamasyon + spazm etkileşimi
ACS & Koroner Fizyoloji – İleri Atlas

Akut Koroner Sendrom (ACS) – İleri Patofizyoloji

Genel mekanizmaAterosklerotik plak instabilitesi → tromboz → akut iskemik olay
SpektrumUnstabil angina → NSTEMI → STEMI
Temel olayPlak rüptürü veya plak erozyonu
📌 ACS = dinamik plak + tromboz + endotel disfonksiyonu üçlüsü

Plak Patolojisi: Rupture vs Erosion

Plak rüptürüFibroz kapak yırtılır → lipid core açığa çıkar
Plak erozyonuEndotel kaybı → yüzey trombozu
RiskRüptür → STEMI daha sık
İnflamasyonMakrofaj + MMP aktivasyonu
📌 İnce fibroz kapak = “vulnerable plaque”

Trombus Tipleri

Beyaz trombüsPlatelet ağırlıklı (arteriyel)
Kırmızı trombüsFibrin + eritrosit (venöz ağırlıklı)
ACS’deGenellikle karışık trombüs
Stabil plakPlatelet ağırlıklı mikro trombüs
📌 Arter = platelet, Ven = fibrin dominansı

No-Reflow & Reperfüzyon Hasarı

No-reflowArter açılır ama mikrosirkülasyon çalışmaz
NedenMikroembolizasyon + endotelyal ödem
Reperfüzyon hasarıROS artışı → hücre ölümü
SonuçBeklenenden büyük miyokard hasarı
📌 “Damar açık ama doku ölü” fenomeni

Koroner Fizyoloji

Diyastolik akım%70–80 koroner perfüzyon
Sistolik baskıKoroner akımı azaltır
Oksijen tüketimiMyokardda çok yüksek
📌 Kalp kendi kasılırken kendi perfüzyonunu azaltır

Coronary Flow Reserve (CFR)

TanımMaksimal akım / istirahat akımı
Normal≥2.5 – 5
Düşük CFRMikrovasküler hastalık göstergesi
📌 CFR ↓ = gizli iskemik risk

Endotel & NO Sistemi

NO (Nitric Oxide)Vazodilatasyon sağlar
Endotel disfonksiyonuNO azalır → vazokonstriksiyon
SonuçAteroskleroz hızlanır
📌 Endotel = damar biyolojik “kontrol merkezi”

Tanısal Yöntemler

Stres EKG (Bruce)Eforla iskemi provokasyonu
SintigrafiPerfüzyon defekti görüntüleme
FFRFonksiyonel stenoz ölçümü (altın standart)
IVUS / OCTPlak içi yapı analizi
📌 FFR < 0.80 = hemodinamik olarak anlamlı stenoz

Risk Faktörleri (Hızlandırıcı Mekanizma)

Diabetes mellitusEndotel disfonksiyonu + glikasyon
DislipidemiLDL partikül penetrasyonu
HipertansiyonShear stress artışı
SigaraNO inhibisyonu + inflamasyon
📌 Risk faktörleri = plak oluşum hızını belirler

Komplikasyonlar

Papiller kas rüptürüAkut mitral yetmezlik
VSDSeptal rüptür
Dressler sendromuOtoimmün perikardit
LV anevrizmasıGeç dönem remodeling
📌 Mekanik komplikasyonlar mortaliteyi belirler

Mikrovasküler vs Vazospazm

Mikrovasküler anginaEndotel disfonksiyonu (damar normal)
PrinzmetalKoroner spazm (Ca²⁺ duyarlılığı)
Autonomic imbalanceSempatik-parasempatik dengesizlik
📌 Normal anjiyo ≠ normal koroner fonksiyon

Koroner Olay Zaman Çizgisi

Dakikalar
İskemi
Saatler
Nekroz
Günler
İnflamasyon
Haftalar
Remodeling
📌 Zaman = miyokard kaybının belirleyicisidir

Final Klinik Özet

En kritik olayPlak rüptürü
En kritik komplikasyonNo-reflow + VF
En kritik fizyolojiDiyastolik koroner akım
En kritik tanıFFR
📌 Koroner hastalık = inflamasyon + tromboz + mikrodamar disfonksiyonu
İleri Kardiyovasküler Atlas – Final Sistem

Hemodinamik Entegrasyon (Tam Sistem)

PreloadVentrikül doluş hacmi (CVP ile ilişkili)
AfterloadSVR ile belirlenen ejeksiyon direnci
Contractilityİnotropik kasılma gücü
Stroke VolumeSV = EDV – ESV
EFSV / EDV (%)
📌 Kalp performansı = preload + afterload + kontraktilite dengesi

PV Loop + Frank-Starling Entegrasyonu

Preload ↑
EDV ↑
Stroke Volume ↑
Cardiac Output ↑
📌 Limit aşımı → kalp yetmezliği eğrisi sağa kayar

Şok Tipleri – Hemodinamik Model

KardiyojenikCO ↓ / PCWP ↑ / SVR ↑
HipovolemikCO ↓ / CVP ↓ / SVR ↑
DistributifSVR ↓ / CO ↑/↓ / CVP ↓
ObstrüktifCO ↓ / CVP ↑ / mekanik blok
📌 Şok = preload, afterload ve CO dengesinin bozulması

Mikrosirkülasyon & Endotel Bariyer

KapillerGaz ve sıvı değişim alanı
GlikokaliksEndotel koruyucu tabaka
Starling dengesiFiltrasyon vs absorpsiyon
SepsisKapiller kaçak + ödem
📌 Mikrosirkülasyon bozulursa makro dolaşım normal olsa bile organ yetmezliği olur

İleri Elektrofizyoloji

EADErken afterdepolarizasyon → QT uzaması
DADGeç afterdepolarizasyon → digoksin toksisitesi
SCN5ABrugada sendromu
KCNQ1Long QT sendromu
📌 İyon kanal bozukluğu = elektriksel kalp hastalığı

Rotör & VF Mekanizması

Re-entry
Spiral wave
Rotor instability
VF
📌 VF = organize elektrik sisteminin çöküşü

Ateroskleroz İmmün Mekanizma

Th1Pro-inflamatuvar yanıt
Th17Otoimmün inflamasyon
M1 makrofajPlak destabilizasyonu
M2 makrofajReparatif süreç
IL-6CRP artışı
📌 Plak = immün sistemin kronik aktivasyon alanı

İleri Farmakodinamik

Beta bloker ISAKısmi agonist aktivite
ACE inhibitörüBradykinin ↑ → öksürük
NOACDirekt faktör inhibisyonu
CYP2C19Clopidogrel aktivasyonu
📌 Farmakoloji = reseptör + enzim + genetik etkileşim

Cerrahi Karar Mekanizması

SYNTAX scoreKoroner anatomik kompleksite
EuroSCORE IICerrahi mortalite riski
CABGÇok damar + diyabet
PCITek damar / düşük kompleksite
📌 Tedavi seçimi = anatomik + klinik + risk analizi

Kardiyo-Pulmoner Etkileşim

PVRPulmoner vasküler direnç
Cor pulmonaleSağ kalp yük artışı
PEEPVenöz dönüş ↓ → CO ↓
RV afterloadSağ ventrikül hassasiyeti
📌 Akciğer basıncı = kalp debisini doğrudan etkiler

Göğüs Ağrısı – Klinik Ayrım

Göğüs ağrısı
EKG + Troponin
ST elevasyon?
MI / Diseksiyon / PE ayrımı
📌 En kritik klinik hata: aort diseksiyonu → MI sanılması
Kardiyovasküler Master Atlas – Üst Düzey Sistem

Kardiyak Metabolizma

FA oksidasyonuNormalde ana enerji kaynağı
Glukoz kullanımıİskemi sırasında artar (anaerobik kayma)
Ischemic shiftFA → glukoz geçişi
ATP tükenmesiNa⁺/K⁺ pompası çöküşü
ReperfüzyonROS artışı → hücre hasarı
📌 Enerji metabolizması bozulması = miyokard ölümü başlangıcı

Genetik & Moleküler Kardiyoloji

HCMMYH7, MYBPC3 mutasyonları
DCMTitin (TTN) mutasyonları
AterosklerozLDL receptor genetik varyasyonları
EpigenetikHipertansiyon adaptasyon değişiklikleri
📌 Genetik = hastalık başlangıç yaşı ve şiddet belirleyicisi

Endotelyal Biyoloji

NO (eNOS)Vazodilatasyon ve anti-trombotik etki
Endotelin-1En güçlü vazokonstriktör
ProstacyclinAnti-platelet etki
Tromboksan A2Platelet agregasyonu
📌 Denge bozulursa → aterotromboz başlar

Elektro-Mekanik Coupling

Ca²⁺ girişL-tipi kanal → plateau fazı
Troponin CAktin-miyozin bağlanması
Cross-bridgeKasılma mekanizması
β-adrenerjik etkiCa artışı → kontraktilite ↑
📌 Elektrik sinyali → mekanik kasılmaya dönüşür

Ventilasyon – Hemodinami Etkileşimi

PEEPVenöz dönüş ↓ → CO ↓
HiperkapniPulmoner vazokonstriksiyon
HipoksiPVR ↑
MVRV afterload artışı
📌 Akciğer basıncı kalp debisini doğrudan belirler

Serebral – Kardiyak Eksen

TakotsuboStres kardiyomiyopatisi
Stroke → AFEmbolik ilişki
Otonom sistemKalp ritim kontrolü
KatekolaminToksik miyokard etkisi
📌 Beyin ve kalp sürekli iki yönlü iletişim halindedir

Laboratuvar & Biyomarker

TroponinMiyokard nekrozu
CK-MBErken MI göstergesi
BNP / NT-proBNPKalp yetmezliği yükü
D-dimerTromboz / PE dışlama
LaktatŞok şiddeti
📌 Biyomarker = klinik karar destek sistemi

Prognostik Sistemler

Killip sınıfıMI şiddet değerlendirmesi
NYHAKalp yetmezliği fonksiyonel sınıf
ACC/AHAHF evreleme sistemi
GRACE / TIMIACS mortalite riski
RutherfordPeriferik arter hastalık evreleme
📌 Prognoz skorları tedavi kararını doğrudan yönlendirir

Final Sistem Özeti

En kritik enerji sistemiMitokondriyal ATP üretimi
En kritik kontrolEndotel + NO dengesi
En kritik olayPlak rüptürü + tromboz
En kritik sonuçMikrosirkülasyon çöküşü
📌 Kardiyovasküler sistem = genetik + metabolizma + hemodinamik + sinir sistemi entegrasyonu
Kardiyovasküler Üst Katman Entegrasyon Atlası

1. Otonom Sistem Entegrasyonu

Baroreseptör refleksiKan basıncı stabilizasyonu (carotid sinus – medulla)
Kemoreseptör kontrolO₂ / CO₂ / pH duyarlılığı
HRVVagal tonus varyabilitesi
Sempatik gainStres yanıt amplifikasyonu
Şok refleksiOtonom çöküş → dekompansasyon
📌 Kardiyovasküler sistem = anlık otonom kontrol ağı

2. Hormonal Kardiyovasküler Sistem

ANP / BNPVolüm yüküne karşı natriürezis
ADH (Vazopressin)Vazokonstriksiyon + su tutulumu
KortizolVasküler reaktivite artırır
Tiroid hormonlarıKardiyak output ↑
İnsülinEndotel fonksiyon modülasyonu
📌 Kalp = endokrin organlarla entegre sistem

3. Moleküler Sinyal Ağları

NF-κBİnflamasyon master switch
MAPKHücresel stres yanıtı
JAK/STATSitokin sinyal iletimi
Nrf2Anti-oksidan savunma
CaspaseApoptoz (programlı hücre ölümü)
📌 Hastalık = sinyal ağlarının bozulması

4. Damar Yeniden Yapılanma

Smooth muscle migrationPlak büyümesinin temel mekanizması
ECM remodelingKolajen/elastin dengesi
MMP aktivitesiPlak stabilitesini belirler
FibrozisStabil plak oluşumu
📌 Plak kırılması = MMP aktivitesi artışı

5. Kardiyopulmoner Entegrasyon

V/Q mismatchOksijenlenme bozukluğu
Shunt fractionNon-ventile alveoller
RV–LV couplingSeptal shift etkisi
Pulmoner arterNO vs endotelin dengesi
📌 Akciğer basıncı → kalp fonksiyonunu direkt değiştirir

6. Epigenetik & Yaşlanma

Telomer kısalmasıHücresel yaşlanma
Endotel senescenceVasküler sertlik artışı
NAD+Mitokondriyal enerji azalması
InflammagingKronik düşük düzey inflamasyon
📌 Yaş = kardiyovasküler riskin bağımsız belirleyicisi

7. Klinik Karar Sistemleri

Bayesian modelOlasılık tabanlı tanı
GRACE + TIMIACS risk birleşimi
Killip sınıfıMI şiddet analizi
AI decision supportKlinik karar optimizasyonu
📌 Modern kardiyoloji = veri + olasılık + skor entegrasyonu

8. Mikrodolaşım & Organ Cross-Talk

CardiorenalKalp–böbrek etkileşimi
CardiohepaticKaraciğer konjesyonu
Brain-heart axisStroke → aritmi ilişkisi
Endotel responseSistemik inflamasyon yanıtı
📌 Tek organ değil → sistemik çöküş ağı

Final Entegrasyon

Sistem seviyesiMulti-organ network physiology
Kontrol mekanizmasıOtonom + hormonal + immün
Bozulma modeliNon-lineer sistem çöküşü
SonuçŞok + organ yetmezliği kaskadı
📌 Kardiyovasküler sistem artık tek organ değil → “çok katmanlı biyolojik ağ”
Kardiyovasküler Cerrahi – Son Eksik Hastalık Atlası

1. Endokardit Spektrumu

Klinik alt tipler
Akut endokarditHızlı destrüksiyon + yüksek sepsis riski
Subakut endokarditYavaş ilerleyen kapak yıkımı
Prostetik kapak endokarditiYüksek mortalite cerrahi durum
Sağ kalp endokarditiIV ilaç kullanımı ile ilişkili
EmboliBeyin, dalak, böbrek tutulumları
📌 Endokardit = cerrahide en agresif kapak yıkım hastalığı

2. Pulmoner Vasküler Cerrahi

Massif PEObstrüktif şok + RV failure
Submassif PERV disfonksiyonu
CTEPHKronik trombotik damar tıkanması
WHO PH sınıflarıGrup 1–5 pulmoner hipertansiyon
EndarterektomiCerrahi tedavi seçeneği
📌 Pulmoner damar hastalığı = sağ kalp yetmezliği ana nedeni

3. İleri Aortik Cerrahi Hastalıkları

Aort kök dilatasyonuMarfan / Ehlers-Danlos ilişkili
Sinotübüler disfonksiyonKapak yetmezliği ile ilişkili
Bentall endikasyonuKök + kapak replasmanı
Aort ark cerrahisiHipotermik sirkülatuvar arrest
Hybrid repairEndovasküler + açık cerrahi
📌 Aort cerrahisi = en yüksek riskli vasküler girişim grubu

4. Kronik İskemik Ekstremite Hastalığı

Rutherford 0–6Asimptomatik → gangren evresi
CLICritical limb ischemia
Rest painİstirahatte iskemi ağrısı
GangrenDoku nekrozu
Limb salvageAmputasyon önleyici cerrahi
📌 Geç evre PAH = amputasyon riski yüksek hastalık

5. Vasküler Travma & Acil Cerrahi

Arter yaralanmasıPenetran travma
PseudoanevrizmaDamarda duvar dışı genişleme
AV fistülArter-ven anormal bağlantı
Kompartman sendromuReperfüzyon sonrası basınç artışı
Acil bypassYaşam kurtarıcı revaskülarizasyon
📌 Vasküler travma = zaman bağımlı cerrahi acil

6. Greft & Protez Damar Hastalıkları

Greft stenozuLümen daralması
Greft trombozuAkut tıkanma
Anastomoz yetmezliğiKaçak / dehisans
İntimal hiperplaziGeç daralma nedeni
Sentetik vs biyolojikDayanıklılık farkları
📌 Greft hastalığı = cerrahinin uzun dönem başarısını belirler

7. Postoperatif Kardiyak Sendromlar

AFPost-CABG en sık aritmi
TamponadPerikardiyal bası
Low COPompa yetmezliği
Reperfüzyon aritmisiİyonik dengesizlik
Myocard stunningGeçici kontraktil disfonksiyon
📌 Post-op dönem = kritik hemodinamik kırılma noktası

8. Konjenital Cerrahi Hastalıklar (ACHD)

Fallot post-repairPulmoner yetmezlik / aritmi
Fontan dolaşımıTek ventrikül fizyolojisi
EisenmengerGeri dönüşsüz pulmoner HT
ACHDYetişkin konjenital kalp hastalığı
📌 Konjenital hastalıklar erişkin dönemde farklı fizyoloji ile devam eder

9. Multiorgan Cerrahi Etkileşim

SepsisVasküler kollaps
DICHemostaz bozukluğu
AKICPB ilişkili böbrek hasarı
Karaciğer konjesyonuSağ kalp yetmezliği sonucu
📌 Kalp cerrahisi = sistemik organ zincir reaksiyonu

Final Değerlendirme

Sistem durumuKapalı kardiyovasküler cerrahi hastalık atlası
BoşlukMinimal (sadece araştırma seviyesi modelleme)
Risk alanıMultiorgan entegrasyon komplikasyonları
SeviyeUzman + akademik atlas tamamlanmış
📌 Bu noktadan sonra eksikler klinik değil, yalnızca ileri araştırma modellemeleridir
Kardiyovasküler Sistem – Mikro Katman Atlas

1. Kardiyak Elektrik–Mekanik Instabilite

Mikro-elektrik bozulma modeli
Excitation–contraction couplingElektrik sinyal → Ca²⁺ → kasılma zincir bozukluğu
Ca²⁺ heterojenliğiRegional kontraktil asimetri → ritim instabilitesi
AlternansT dalga değişkenliği → VF öncülü
DispersiyonElektrik + mekanik zamanlama uyumsuzluğu
📌 VF çoğu zaman “ani değil”, mikro-instabilite birikimi sonucudur

2. Sistemik İnflamasyon–Koagülasyon Ağı

İmmün-trombotik birleşim sistem
NETsNötrofil ekstrasellüler ağlar → tromboz iskeleti
Endotel etkileşimiPro-trombotik fenotipe dönüşüm
MikrotrombozSepsis + MI + organ yetmezliği bağlantısı
Inflammation-thrombosis axisSistemik vasküler kapanma modeli
📌 Enflamasyon ve tromboz ayrı değil, tek biyolojik kontinuumdur

3. RV–LV Mekanik Bağımlılık

Biventriküler coupling sistemi
Septal shiftRV yük artışı → LV dolum azalması
Perikard constraintİntrakardiyak hacim rekabeti
PEEP etkisiVenöz dönüş ↓ → RV afterload ↑
Acute cor pulmonaleRV çöküşü → kardiyak output düşüşü
📌 Sağ ventrikül basınca çok hassastır, sol ventrikül hacme

4. Mikrovasküler Enerji Çöküşü

Hücresel ölüm mekanizması
ATP/ADP çöküşüEnerji üretim durması
mPTP açılmasıMitochondrial ölüm geçidi aktivasyonu
Ca²⁺ overloadHücresel kontraksiyon kilitlenmesi
ROS burstReperfüzyon oksidatif hasar
📌 Reperfüzyon hasarı, oksijenin “iyileştirici değil toksik” olduğu andır

5. Otonom–Aritmi Feedback Loop

Nöro-kardiyak kontrol bozulması
Adrenerjik stormVT/VF tetikleyici aşırı sempatik aktivite
Vagal withdrawalKoruyucu fren sisteminin kaybı
HRV düşüşüÖlüm risk göstergesi
Brain–heart axisStres kaynaklı kardiyomiyopati
📌 Otonom sistem kalbin “gerçek zamanlı kontrol merkezidir”

6. Vasküler Biyomekanik Failure Threshold

Damar yırtılma fiziği
Wall stressKritik eşik aşımı → anevrizma rüptürü
Elastin fatigueZamanla mekanik zayıflama
Flow turbulencePlak destabilizasyonu
Shear stress oscillationEndotel hasarı tetikleyici kuvvet
📌 Vasküler olaylar rastgele değil, fiziksel eşik aşımıdır

Final Mikro-Katman Değerlendirme

Sistem durumuHastalık atlası → biyofiziksel sistem modeline dönüşüm tamamlandı
Eksik alanYok (sadece ileri matematiksel simülasyon seviyesi)
Seviyeİleri kardiyovasküler sistem bilimi
DoğaMultilayer: elektrik + mekanik + immün + biyofizik
📌 Bu noktadan sonra model “atlas” değil, “sistem simülasyonu” seviyesindedir
Kardiyovasküler Hastalıklar Atlası

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR ATLASI

Akut Miyokard İnfarktüsü (MI)

TanımKoroner arter tıkanması → miyokard nekrozu
LokalizasyonLAD (Anterior), RCA (İnferior), LCX (Lateral)
En kritik dönem0–90 dakika
📌 Troponin 3–6 saatte yükselmeye başlar

Kalp Yetmezliği

TanımCO → metabolik ihtiyacı karşılayamaz
SistolikEF ↓
DiyastolikDolum bozukluğu (EF normal)
📌 RAAS + SNS aktivasyonu hastalığı ilerletir

Aritmiler

AFİrregüler ritim + emboli riski
VTHayatı tehdit eder
VFKardiyak arrest
📌 VF = defibrilasyon gerektirir

Kapak Hastalıkları

Mitral StenozSol atriyum basınç ↑
Mitral YetmezlikSistolik geri kaçış
Aort StenozLVH + afterload ↑
Aort YetmezlikDiyastolik kaçak
📌 AS triadı: angina + senkop + dispne

Aort Hastalıkları

AnevrizmaDamar genişlemesi
AAAAbdominal aort anevrizması
Diseksiyonİntima yırtığı → media içine kan
📌 Stanford A = cerrahi acil

Tromboz ve Emboli

TrombozDamar içi pıhtı
EmboliUzak damar tıkanması
DVTDerin ven trombozu
PEPulmoner emboli
📌 Virchow triadı: staz + endotel hasarı + hiperkoagulabilite
Konjenital Kalp Hastalıkları Atlası
KONJENİTAL KALP HASTALIKLARI ATLASI

ASD / VSD (Septal Defektler)

ASDAtriyal septum açıklığı → sol → sağ şant
VSDVentriküler septum defekti → en sık konjenital defekt
FizyolojiSol → sağ şant → pulmoner hipertansiyon
KomplikasyonEisenmenger sendromuna dönüşebilir
📌 Küçük defekt → asemptomatik, büyük defekt → kalp yetmezliği

Fallot Tetralojisi

1VSD
2Sağ ventrikül çıkış darlığı (pulmoner stenoz)
3Aort overriding
4Sağ ventrikül hipertrofisi
FizyolojiSağ → sol şant → siyanoz
📌 “Tet spell” = hipoksi atakları (çocukta ani siyanoz)

Transpozisyon Büyük Arterler (TGA)

TanımAorta ve pulmoner arter yer değiştirmiştir
FizyolojiParalel dolaşım → yaşam için şant gerekir
YaşamPFO / ASD / PDA olmadan yaşam mümkün değil
TanıErken ciddi siyanoz
📌 TGA = “iki ayrı dolaşım sistemi”

PDA (Patent Duktus Arteriozus)

TanımAorta ile pulmoner arter arasında açık bağlantı
FizyolojiAorta → pulmoner arter sol → sağ şant
BelirtiMakine üfürümü (continuous murmur)
KomplikasyonPulmoner hipertansiyon → Eisenmenger
📌 Prematüre bebeklerde sık görülür

Eisenmenger Sendromu

BaşlangıçSol → sağ şant (ASD/VSD/PDA)
DeğişimPulmoner hipertansiyon gelişir
SonuçSağ → sol şant (geri dönüşüm)
KlinikSiyanoz + polisitemi
📌 Geri dönüşü olmayan ileri konjenital komplikasyon

Aort Koarktasyonu

TanımAortada dar segment (genellikle ligamentum arteriosum sonrası)
FizyolojiÜst ekstremite hipertansiyon + alt ekstremite hipoperfüzyon
BelirtiKol > bacak tansiyonu
KomplikasyonKalp yetmezliği, anevrizma
📌 “Radio-femoral delay” klasik bulgudur

Klinik Özet

En sık defektVSD
En siyanojenikFallot tetralojisi
En acil neonatal durumTGA
Geri dönüşsüz evreEisenmenger
📌 Konjenital kalp hastalıkları = şant fizyolojisi + gelişimsel anatomi
Vasküler Cerrahi Atlası
VASKÜLER CERRAHİ ATLASI

Aort Diseksiyonu

TanımAort intima yırtığı → media içine kan dolması
Stanford AAsendan aort tutulumu (cerrahi acil)
Stanford BDesendan aort (medikal tedavi)
DeBakey IAsendan + desendan
DeBakey IISadece asendan
DeBakey IIISadece desendan
📌 En kritik risk: aort rüptürü → ani ölüm

Abdominal Aort Anevrizması (AAA)

TanımAbdominal aortun ≥1.5 kat genişlemesi
En sık lokalizasyonİnfrarenal aorta
RiskRüptür → hemorajik şok
BelirtiPulsatil kitle
📌 Sigara = en güçlü risk faktörü

Torasik Aort Anevrizması (TAA)

TanımTorasik aort dilatasyonu
NedenHT, Marfan, bağ dokusu hastalıkları
BelirtiGöğüs ağrısı, kompresyon semptomları
KomplikasyonDiseksiyon / rüptür
📌 Sessiz büyüyen ölümcül damar hastalığı

Karotis Arter Hastalığı

TanımKarotis bifurkasyonunda ateroskleroz
BelirtiGeçici iskemik atak (TIA)
En kritik riskİnme (stroke)
TedaviEndarterektomi / stent
📌 Asimptomatik stenoz bile yüksek inme riski taşır

Karotis Endarterektomi

İşlemAterosklerotik plak cerrahi olarak çıkarılır
Endikasyon%70+ stenoz + semptom
AlternatifKarotis stentleme
RiskPerioperatif stroke
📌 En önemli amaç: beyin perfüzyonunu korumak

Periferik Arter Hastalığı

TanımAlt ekstremite arterlerinde ateroskleroz
SemptomKladikasyon
İleri evreİstirahat ağrısı + gangren
TanıABI (Ankle-Brachial Index)
📌 ABI < 0.9 → PAH tanısı

Kritik Ekstremite İskemisi

Tanımİstirahat ağrısı + doku kaybı
BelirtiÜlser / gangren
Nedenİleri PAH
TedaviRevaskülarizasyon / bypass
📌 En kötü sonuç: amputasyon

Periferik Bypass Cerrahisi

AmaçTıkalı arterin distalini dolaşmak
GreftSafen ven / sentetik greft
EndikasyonKritik iskemi
BaşarıDistal damar açıklığına bağlı
📌 En önemli faktör: distal run-off kalitesi

Klinik Özet

En ölümcülAort diseksiyonu (Stanford A)
En sık rüptürAAA
En sık inme nedeniKarotis stenoz
En kritik ekstremite hastalığıKritik iskemi
📌 Vasküler cerrahi = zaman + dolaşım + rüptür üçgeni
Kapak Hastalıkları Atlası

Romatizmal Kalp Hastalığı

EtiyolojiStreptococcus pyogenes sonrası otoimmün reaksiyon
PatogenezMoleküler mimikri → kapak dokusuna saldırı
En sık kapakMitral kapak
SonuçMitral stenoz / yetmezlik
📌 En kritik klinik: tekrarlayan enfeksiyon → progresif kapak deformasyonu

İnfektif Endokardit

En sık etkenStaphylococcus aureus
Risk faktörüProtez kapak, IV ilaç kullanımı
PatolojiVejetasyon + kapak destrüksiyonu
KomplikasyonEmboli + kapak yetmezliği
📌 Ateş + yeni üfürüm = endokardit düşün

Mitral Kapak Prolapsusu

TanımMitral leaflet’in sistolde sol atriyuma sarkması
EtiyolojiMyxomatous dejenerasyon
BelirtiGeç sistolik klik + üfürüm
KomplikasyonMitral yetmezlik, aritmi
📌 Genç hastalarda en sık benign kapak patolojisi

Mitral Kapak Hastalıkları

Mitral StenozSol atriyum basınç ↑ → pulmoner hipertansiyon
Mitral YetmezlikSistolde geri kaçış → volüm yükü
En sık nedenRomatizmal kalp hastalığı
KomplikasyonAF + tromboemboli
📌 Mitral stenoz = “diastolik dolum engeli”

Aort Kapak Hastalıkları

Aort StenozAfterload ↑ → LV hipertrofisi
Aort YetmezliğiDiyastolde geri kaçış → volüm yükü
Klinik triadSenkop + angina + dispne
En sık nedenKalsifik dejenerasyon
📌 Aort stenoz = ani ölüm riski taşıyan en kritik kapak hastalığı

Triküspit Kapak Hastalıkları

YetmezlikSağ ventrikül dilatasyonu
En sık nedenPulmoner hipertansiyon
KlinikJVP artışı + hepatomegali
FonksiyonSağ kalp yüklenmesi
📌 Triküspit yetmezlik = genelde sekonder patoloji

Kapak Yıkımı (Endokardite Bağlı)

MekanizmaVejetasyon → kapak perforasyonu
SonuçAkut kapak yetmezliği
RiskSepsis + kalp yetmezliği
GereklilikAcil cerrahi
📌 En tehlikeli form: akut aort/mitral destrüksiyon

Kapak Hastalıkları Klinik Özet

En sık etkenRomatizmal hastalık
En ölümcülAort stenoz
En trombojenikMitral stenoz
En sessizMitral prolapsus
📌 Kapak hastalıkları = hemodinamik + yapısal + enfeksiyöz üçlü patoloji
Perikard Hastalıkları Atlası

Akut Perikardit

TanımPerikard inflamasyonu
En sık nedenViral (Coxsackie vb.)
KlinikGöğüs ağrısı + sürtünme sesi
EKGDiffuse ST elevasyonu + PR depresyonu
📌 Ağrı: öne eğilmekle azalır, yatmakla artar

Perikardiyal Effüzyon

TanımPerikard boşluğunda sıvı birikimi
NedenlerEnfeksiyon, malignite, üremi, travma
TiplerSeröz / hemorajik / pürülan
RiskYavaş birikim → tamponad gelişimi
📌 Hızlı sıvı = düşük hacimde bile tamponad yapar

Kardiyak Tamponad (Acil)

PatofizyolojiPerikard basıncı ↑ → diastolik dolum ↓
SonuçStroke volume ↓ → şok
Beck TriadıHipotansiyon + JVP ↑ + kalp sesleri ↓
EKGElektrik alternansı
📌 Tamponad = “kalbin dıştan sıkışması”

Tamponad Fizyopatoloji Akışı

Sıvı artışı
Perikard basıncı ↑
Ventrikül dolumu ↓
CO ↓
Şok
📌 Sağ kalp ilk etkilenen odacık

Konstriktif Perikardit

TanımPerikardın fibrotik kalınlaşması
PatofizyolojiRigid perikard → diyastolik dolum kısıtlanır
Hemodinami“Equalization of diastolic pressures”
KlinikJVP ↑ + hepatomegali + ödem
📌 Konstriktif = “kalp dolamıyor ama kasılıyor”

Konstriktif Perikard Mekanizması

Perikard fibrozisi
Elastikiyet kaybı
Ventrikül dolumu ↓
Venöz konjesyon
📌 Konstriktif = kronik süreç (akut değil)

Üremik Perikardit

Nedenİleri böbrek yetmezliği
MekanizmaÜremik toksinler → inflamasyon
TipFibrinöz perikardit
ÖzellikSürtünme sesi + effüzyon
📌 Diyaliz tedavisi temel yaklaşımdır

Neoplastik Perikardit

NedenAkciğer, meme, lenfoma metastazı
TipHemorajik effüzyon
RiskHızlı tamponad gelişimi
PrognozKötü
📌 En sık malign perikard sıvısı: akciğer kanseri

Perikardiyal Effüzyon Tipleri

SerözViral / inflamatuvar
FibrinözÜremik / romatizmal
HemorajikMalignite / travma
PürülanBakteriyel enfeksiyon
📌 İçerik = etyoloji ipucu verir

Perikard Hastalıkları Klinik Özet

En acil durumTamponad
En kronik durumKonstriktif perikardit
En sık nedenViral enfeksiyon
En kötü prognozNeoplastik perikardit
📌 Perikard hastalıkları = basınç + dolum + inflamasyon üçgeni
Kardiyomiyopatiler Atlası

Dilate Kardiyomiyopati (DCM)

TanımVentrikül dilatasyonu + sistolik disfonksiyon
EFBelirgin azalma (HFrEF)
MekanizmaMyokard hücre kaybı → genişleme
NedenlerAlkol, viral miyokardit, genetik
📌 En sık: dilate + zayıf kas → “pompa yetmezliği”

DCM Patofizyoloji Akışı

Myokard hasarı
Kasılma ↓
Ventrikül genişler
EF düşer
Kalp yetmezliği
📌 Dilatasyon = kompansasyon ama sonunda dekompansasyon

Hipertrofik Kardiyomiyopati (HCM)

TanımAsimetrik septal hipertrofi
GenetikOtozomal dominant (sarcomer mutasyonu)
PatofizyolojiLV çıkış yolu obstrüksiyonu
RiskGenç sporcularda ani ölüm
📌 En kritik: dinamik çıkış yolu darlığı

HCM Mekanizma

Genetik mutasyon
Septal kalınlaşma
LV outflow obstruction
Senkop / aritmi
📌 Efor → ani ölüm riski artırır

Restriktif Kardiyomiyopati

TanımVentrikül sertliği → dolum bozukluğu
EFNormal veya hafif azalmış
PatolojiFibrozis / infiltrasyon
NedenAmiloidoz, sarkoidoz
📌 Problem: kasılma değil, dolum bozukluğu

Aritmojenik Sağ Ventrikül KMP (ARVC)

TanımSağ ventrikül yağ/fibroz ile yer değişimi
GenetikDesmozom protein mutasyonu
KlinikVentriküler aritmiler
RiskAni kardiyak ölüm
📌 Sporcularda gizli ölüm nedeni

ARVC Patogenez

Genetik defekt
Myokard kaybı
Yağ/fibroz doku
Aritmi
📌 Sağ ventrikül öncelikli etkilenir

Kardiyomiyopati Karşılaştırma

TipProblemEFTemel risk
DCMPompa yetmezliğiKalp yetmezliği
HCMObstrüksiyonNormal/↑Ani ölüm
RestriktifDolum bozukluğuNormalKonjesyon
ARVCAritmiVF / ani ölüm
📌 4 farklı mekanizma = 4 farklı klinik ölüm yolu

Final Klinik Özet

En sıkDCM
En ölümcülHCM / ARVC
En sessizRestriktif KMP
En önemli mekanizmaGenetik + yapısal remodel
📌 Kardiyomiyopatiler = kalp kasının 4 farklı çöküş yolu
Ekokardiyografi – Detaylı Klinik Atlas

Ekokardiyografi – Temel Prensip

TeknikUltrason (ses dalgası geri yansıması)
Frekans2–7 MHz (kardiyak görüntüleme)
Temel bilgiYapı + fonksiyon + hemodinamik değerlendirme
ModlarM-mode, 2D, Doppler, Color Doppler, 3D
📌 EKO = kalbin gerçek zamanlı “fonksiyonel görüntüleme altın standardı”

Sol Ventrikül Fonksiyonu

EF (Ejection Fraction)%55–70 normal
Sistolik disfonksiyonEF < 40%
Diyastolik disfonksiyonDolum bozukluğu (EF normal olabilir)
Stroke volumeHer atımda atılan kan miktarı
📌 EF tek başına yeterli değildir, dolum basınçları da önemlidir

Doppler Hemodinamik Analiz

Mitral akımE/A oranı (diyastolik fonksiyon)
Aort akımStenoz şiddeti ölçümü
Triküspit akımPulmoner basınç tahmini
Color DopplerRegürjitasyon yönü ve şiddeti
📌 Doppler = hemodinamiğin görselleştirilmiş hali

Kapak Hastalıkları EKO Bulguları

Mitral stenozDoming, LA genişleme, ↑ gradient
Mitral yetmezlikLA’ya geri kaçış jet
Aort stenozLVH + dar çıkış yolu
Aort yetmezlikDiyastolik geri akım
📌 Kapak hastalıkları EKO ile direkt görsel + Doppler analiz edilir

Kalp Yetmezliği EKO

HFrEFEF düşük, dilate LV
HFpEFEF normal, dolum bozukluğu
LV dilatasyonRemodeling göstergesi
Restriktif patternDiyastolik sertlik
📌 HF tipi EKO ile direkt fenotiplendirilir

Perikard Hastalıkları

Perikard effüzyonEcho-free space
TamponadRV diastolik kollaps
Konstriktif perikarditSeptal bounce
Kalp sıkışmasıVentriküler dolum kısıtlılığı
📌 Tamponad = EKO ile acil tanı konulan ölümcül durum

Doğumsal Kalp Hastalıkları

ASDSol→sağ şant
VSDVentriküller arası şant
FallotSağ ventrikül çıkış obstrüksiyonu
PDAPersistan ductus arteriosus
📌 EKO = konjenital kalp hastalıklarının birincil tanı aracıdır

Strain & İleri EKO Teknolojisi

Strain imagingMiyokard deformasyon analizi
Speckle trackingSegmental kontraksiyon analizi
3D EKOVolumetrik kalp analizi
Stress EKOEfor altında iskemi değerlendirme
📌 Strain analizi EF düşmeden önce disfonksiyonu yakalar

Final EKO Klinik Özet

En güçlü yönGerçek zamanlı fonksiyon analizi
En kritik kullanımKalp yetmezliği + kapak hastalıkları
En hızlı tanıTamponad + ciddi valvüler hastalık
Sistem rolüAnatomik + hemodinamik köprü
📌 Ekokardiyografi = kardiyolojinin “canlı görüntüleme merkezi”
EKG – Detaylı Klinik Atlas

EKG – Temel Prensip

TanımKalbin elektriksel aktivitesinin yüzeyden kaydı
Ölçüm12 derivasyon sistemi
Hız25 mm/s standart
Küçük kare0.04 sn
Büyük kare0.20 sn
📌 EKG = kalbin elektriksel “anlık haritası”

Normal EKG Bileşenleri

P dalgasıAtriyal depolarizasyon
PR intervaliAV iletim süresi
QRSVentriküler depolarizasyon
T dalgasıVentriküler repolarizasyon
QT intervaliTotal ventrikül elektrik süresi
📌 QRS = ventrikül aktivitesinin en kritik göstergesi

EKG Lokalizasyon – MI Haritası

Anterior MIV1–V4 (LAD)
Lateral MII, aVL, V5–V6 (LCX)
İnferior MIII, III, aVF (RCA)
Posterior MIV1–V3 ST depresyonu
📌 EKG lokalizasyon = damar tıkanıklığını gösterir

Akut Koroner Sendrom EKG

STEMIST elevasyonu + Q gelişimi
NSTEMIST depresyonu / T inversiyonu
Unstabil anginaİskemik değişiklik + troponin negatif
İskemiT dalga inversiyonu
📌 STEMI = acil reperfüzyon gerektirir

Aritmiler

Atrial fibrilasyonDüzensiz RR + P yok
Atrial flutterTestere dişi F dalgaları
VTGeniş QRS taşikardi
VFOrganize olmayan elektrik
SVTDar QRS taşikardi
📌 VF = defibrilasyon gerektiren en ölümcül ritim

İletim Bozuklukları

1. derece AV blokPR > 200 ms
2. derece Mobitz IPR progresif uzar → QRS düşer
2. derece Mobitz IIAni QRS düşmesi
3. derece blokAV dissosiyasyon
BBBSağ / sol dal bloğu
📌 3. derece blok = pacemaker endikasyonu

İyon Kanal ve QT Bozuklukları

QT uzamasıTorsades de pointes riski
BrugadaV1–V3 ST elevasyonu
Long QTRepolaizasyon gecikmesi
Ventriküler ektopiPrematür QRS kompleks
📌 QT uzaması → ani kardiyak ölüm riski

EKG + Klinik Korelasyon

ST elevasyonuTransmural MI
ST depresyonuSubendokardiyal iskemi
T inversiyonuRepolarizasyon bozukluğu
Q dalgasıEski MI
📌 EKG değişimi = iskemi zaman çizgisi

Final Klinik Özet

En kritik ritimVentriküler fibrilasyon
En kritik değişiklikST elevasyonu
En kritik süreİlk 90 dakika (MI)
Sistem rolüElektriksel tanı altın standardı
📌 EKG = kalbin elektriksel gerçek zamanlı haritası
Efor Testi – Kardiyoloji Atlası

🫀 EFOR TESTİ (TREADMILL / STRESS TEST) – KARDİYOLOJİ ATLASI

Tanım

TestEgzersiz sırasında miyokard iskemisini değerlendiren non-invaziv yöntem
AmaçKoroner arter hastalığını ortaya çıkarmak
PrensipOksijen talebi ↑ → koroner rezerv yetmezliği ortaya çıkar
📌 Egzersiz = kontrollü iskemi provokasyonu

Bruce Protokolü

Evre 11.7 mph – %10 eğim
Evre 22.5 mph – %12 eğim
Evre 33.4 mph – %14 eğim
Artış3 dakikada bir yük artışı
📌 Her evre = O₂ tüketiminde artış

Endikasyonlar

KAH şüphesiEn sık kullanım
Göğüs ağrısıAçıklanamayan angina
Risk değerlendirmePreoperatif kardiyak risk
RehabilitasyonPost-MI takip

Kontraendikasyonlar

STEMIMutlak kontrendikasyon
Unstabil anginaYüksek risk
Ağır aort stenozSenkope riski
Akut kalp yetmezliğiTest yapılmaz

Test Pozitifliği (EKG)

ST depresyonu≥1 mm → iskemi
ST elevasyonuTransmural iskemi
ArritmiVT / SVT gelişebilir
SemptomAngina eşlik eder
📌 ST değişikliği = en önemli kriter

Fizyolojik Mekanizma

Kalp hızı↑ sempatik aktivasyon
Koroner akımDiyastolde artış gerekir
O₂ tüketimiMyokard yükü ile artar
Rezerv%70 daralma sonrası test pozitif

Test Performansı

Sensitivite%68
Spesifisite%77
False negatifKollateral dolaşım varsa
False pozitifElektrolit bozukluğu

Klinik Yorum

Pozitif testKAH olasılığı yüksek
Negatif testİleri inceleme gerekebilir
Yüksek riskErken anjiyografi
📌 Efor testi = fonksiyonel iskemi testi
Koroner BT (CCTA) – Kardiyoloji Atlası

🫀 KORONER BT ANJİYOGRAFİ (CCTA) – DETAYLI ATLAS

Tanım

YöntemKontrastlı çok kesitli bilgisayarlı tomografi ile koroner arterlerin görüntülenmesi
AmaçNon-invaziv koroner arter değerlendirmesi
PrensipX-ray + iyotlu kontrast ile lumen ve plak analizi
📌 CCTA = invaziv anjiyografinin non-invaziv alternatifi

Endikasyonlar

Düşük–orta risk KAHGöğüs ağrısı değerlendirme
Belirsiz efor testiFonksiyonel test sonrası
Konjenital anomaliKoroner varyasyonlar
Bypass kontrolGreft açıklığı değerlendirme

Kontraendikasyonlar

Kontrast alerjisiİyot duyarlılığı
Renal yetmezlikeGFR < 30 ml/dk
GebelikRadyasyon nedeniyle
AritmiGörüntü artefaktı

Koroner Arter Segmentleri

LADAnterior duvar + septum
LCXLateral duvar
RCAİnferior duvar + SA/AV nod
Diagonal dallarLAD yan dalları
📌 En kritik damar: LAD (en yüksek riskli lezyon)

Aterosklerotik Plak Tipleri

Kalsifiye plakStabil, düşük risk
Yumuşak plakYüksek rüptür riski
Karışık plakOrta risk
Vulnerable plaqueİnce kapaklı, inflamatuvar
📌 Rüptür riski = klinik MI tetikleyicisi

Stenoz Değerlendirme

Normal%0–10
Hafif%10–49
Orta%50–69
Ciddi%70–99
Total oklüzyon%100 (CTO)
📌 ≥70% stenoz = hemodinamik olarak anlamlı

Yüksek Risk CCTA Bulguları

Napkin-ring signVulnerable plak göstergesi
Low attenuationLipid-rich plak
Positive remodelingDamar genişlemesi
Spotty calcificationAktif inflamasyon

Post-intervensiyon Değerlendirme

StentRe-stenoz / tromboz kontrolü
CABGGreft açıklığı
LIMA-LADEn uzun açık kalan greft
SVGVen grefti – daha hızlı tıkanır

Avantajlar & Limitler

AvantajNon-invaziv, hızlı, yüksek uzaysal çözünürlük
LimitKalsifikasyon artefaktı
Fonksiyonel bilgiFFR-CT ile dolaylı ölçüm
RadyasyonDüşük–orta doz

Klinik Özet

Altın kullanımOrta risk göğüs ağrısı
En kritik bulgu≥70% LAD stenoz
En riskli plakVulnerable plak
AlternatifKoroner anjiyografi (altın standart invaziv)
📌 CCTA = anatomik koroner haritalama yöntemi
Kardiyak MR – Kardiyoloji Atlası

🫀 KARDİYAK MR (CMR) – DETAYLI ATLAS

Tanım

YöntemManyetik rezonans ile kalp yapısı, fonksiyonu ve doku karakterizasyonu
PrensipManyetik alan + radyo dalgaları ile proton sinyali analizi
En güçlü yönDoku karakterizasyonu (fibrozis, ödem, nekroz)
📌 Kardiyak MR = “doku altın standardı” görüntüleme

Endikasyonlar

KardiyomiyopatiDCM / HCM / ARVC değerlendirme
MI değerlendirmeCanlı doku vs skar ayrımı
Myokarditİnflamasyon ve ödem analizi
Konjenital hastalıkAnatomi + şant değerlendirme

Kontraendikasyonlar

MR uyumsuz implantEski pacemaker / metal implant
Hemodinamik instabiliteUzun çekim süresi
ClaustrophobiaKapalı alan intoleransı
Renal yetmezlikGadolinyum riski (NSF)

Temel MR Sekansları

Cine MRIKalp hareketi ve EF analizi
T2-weightedÖdem (akut inflamasyon)
T1-weightedDoku karakterizasyonu
LGELate gadolinium enhancement → skar
📌 LGE = fibrozis / nekroz altın standardı

MI ve Kardiyak MR

Akut MIÖdem + hiperintens T2
Subakut MIInflamasyon + LGE
Kronik MISkar dokusu (non-viable)
ViabilityReversibl iskemik doku
📌 CMR → “revascularization kararını belirler”

Kardiyomiyopati Analizi

DCMGlobal dilatasyon + EF ↓
HCMSeptal hipertrofi + outflow obstruction
ARVCSağ ventrikül yağ/fibrozis
RestriktifDolum bozukluğu + normal EF

Myokardit (Lake Louise Criteria)

ÖdemT2 artışı
HiperemiEarly gadolinium enhancement
FibrozisLGE non-iskemik pattern
📌 Myokardit = viral / otoimmün inflamasyon

Fonksiyonel Ölçümler

EFEjection fraction (%)
SVStroke volume
EDVEnd-diastolic volume
ESVEnd-systolic volume

Avantajlar & Limitler

AvantajRadyasyon yok, yüksek doku çözünürlüğü
En güçlü yönFibrozis + viabilite analizi
LimitUzun çekim süresi
AlternatifEKO / BT / anjiyografi

Klinik Özet

Altın alanKardiyomiyopati + myokardit
Altın bulguLGE paterni
En kritik kararMyokard viabilitesi
En güçlü özellikDoku karakterizasyonu
📌 Kardiyak MR = fonksiyon + anatomi + doku tek sistem
Koroner Anjiyografi – Kardiyoloji Atlası

🫀 KORONER ANJİYOGRAFİ – DETAYLI KARDİYOLOJİ ATLASI

Tanım

YöntemKateter aracılığıyla koroner arterlerin kontrast madde ile görüntülenmesi
Altın standartKoroner arter hastalığında invaziv tanı yöntemi
PrensipFloroskopi + iyotlu kontrast ile damar lümen görüntüsü
📌 Koroner anjiyografi = damar lümeninin direkt görsel haritası

Endikasyonlar

Akut MI (STEMI)Acil reperfüzyon öncesi değerlendirme
Unstabil anginaYüksek risk göğüs ağrısı
Pozitif efor testiFonksiyonel iskemi doğrulama
PreoperatifCABG planlaması

Kontraendikasyonlar

Kontrast alerjisiAnafilaksi riski
Şiddetli böbrek yetmezliğiKontrast nefropatisi
KoagülopatiKanama riski
Sepsis / instabil hastaGöreceli risk

Koroner Damarlar

LADAnterior duvar + septum (en kritik damar)
LCXLateral duvar
RCAİnferior duvar + AV nod
DiagonalLAD yan dalları
📌 LAD tıkanması = en geniş MI alanı

Stenoz Değerlendirme

Normal%0–20
Hafif%20–49
Orta%50–69
Şiddetli≥70%
Oklüzyon%100 (CTO)
📌 ≥70% stenoz hemodinamik anlamlı kabul edilir

Lezyon Tipleri

Stabil plakKalsifiye, düşük risk
Vulnerable plakYüksek rüptür riski
Trombotik oklüzyonAkut MI nedeni
SpazmPrinzmetal angina

İntervensiyon

PTCABalon anjiyoplasti
StentMetal veya ilaç kaplı stent
DESDrug-eluting stent
ThrombectomyTrombus aspirasyonu

Komplikasyonlar

DiseksiyonKoroner damar yırtılması
PerforasyonSerbest duvar hasarı
ArritmiVT / VF tetiklenebilir
Kontrast nefropatiAKI riski

Bypass Değerlendirme

LIMA-LADEn uzun açık kalan greft
SVGVen grefti – daha hızlı tıkanır
Radial arterOrta dayanıklılık

Avantaj & Limit

AvantajGerçek zamanlı damar görüntüsü
Altın standartKoroner lümen değerlendirme
Limitİnvaziv + radyasyon
Eksik bilgiPlak kompozisyonu (BT/MR daha iyi)

Klinik Özet

Altın rolKoroner anatomik değerlendirme
En kritik bulgu≥70% LAD stenoz
En acil durumAkut trombotik oklüzyon
Terapi + tanıPCI aynı seansta yapılabilir
📌 Koroner anjiyografi = tanı + tedavi platformu
Holter Monitörizasyonu – Kardiyoloji Atlası

📟 HOLTER MONİTÖRİZASYONU – KARDİYOLOJİ ATLASI

Tanım

Yöntem24–48 saat veya daha uzun süreli sürekli EKG kaydı
AmacıGünlük yaşamda aritmi ve iskemiyi yakalamak
TipAmbulatuvar elektrokardiyografi
📌 Holter = “günlük hayatta kalbin elektriksel davranış kaydı”

Endikasyonlar

PalpitasyonAritmi şüphesi
Senokp / presenkopGeçici ritim bozukluğu araştırma
AF takibiParoksismal AF yakalama
İskemik değerlendirmeST değişiklikleri

Yakalanabilen Aritmiler

AFParoksismal atriyal fibrilasyon
SVTSupraventriküler taşikardi
VTVentriküler taşikardi
BradiaritmiSinüs duraklaması / AV blok
VES (PVC)Ventriküler erken atımlar
📌 En önemli hedef: semptom–ritim korelasyonu

EKG Parametreleri

HRKalp hızı trendi
RR intervalRitim değişkenliği
ST segmentİskemi analizi
T dalgasıRepolarizasyon değişiklikleri

HRV (Kalp Hızı Değişkenliği)

Yüksek HRVSağlıklı otonom sinir sistemi
Düşük HRVStres, kalp yetmezliği, mortalite ↑
Vagal tonusKoruyucu etki
Sempatik aktiviteAritmi riski ↑
📌 HRV = otonom sistem sağlığının en güçlü göstergesi

İskemi Analizi

ST depresyonSubendokardiyal iskemi
ST elevasyonTransmural iskemi
Silent ischemiaSemptomsuz ST değişimi

Bradikardi Bulguları

Sinüs bradikardiHR < 60
AV blok IPR uzaması
AV blok IIDropped beats
AV blok IIIAV dissosiyasyon

Taşikardi Bulguları

SVTDüzenli dar kompleks
VTGeniş kompleks, tehlikeli
AFİrregüler düzensiz ritim

Limitasyonlar

Kısa kayıtHer aritmiyi yakalamayabilir
Hareket artefaktıSinyal bozulması
Hasta uyumuElektrot kopması

Klinik Özet

Altın kullanımParoksismal aritmi tanısı
En önemli veriSemptom–ritim korelasyonu
En kritik bulguVT / AF epizodları
Risk göstergesiDüşük HRV
📌 Holter = “gizli aritmilerin yakalanma aracı”
Kan Tahlilleri – Klinik Laboratuvar Atlası

🧪 KAN TAHLİLLERİ – KLİNİK LABORATUVAR ATLASI

Hematoloji

HbAnemi / polisitemi değerlendirme
HctKan yoğunluğu oranı
WBCEnfeksiyon / inflamasyon
PLTKanama / tromboz riski
MCVAnemi tipi (mikrositik / makrositik)
📌 CBC = en temel klinik tarama testi

Koagülasyon

PT/INREkstrinsik yol (warfarin takibi)
aPTTİntrinsik yol (heparin takibi)
D-dimerTromboz / PE / DVT
FibrinojenAkut faz + koagülasyon rezervi
📌 DIC = PT↑ + aPTT↑ + PLT↓ + D-dimer↑

Kardiyak Markerlar

Troponin I/TMiyokard nekrozu (en spesifik)
CK-MBErken MI göstergesi
BNP / NT-proBNPKalp yetmezliği yükü
MyoglobinErken ama non-spesifik
📌 Troponin = MI altın standardı

Biyokimya

GlukozDM / stres hiperglisemisi
KreatininBöbrek fonksiyonu
Üre (BUN)Renal + katabolizma
Na⁺ / K⁺Elektriksel stabilite
Ca²⁺Kas + kalp kontraksiyonu

Lipid Profili

LDLAterojenik kolesterol
HDLKoruyucu kolesterol
TriglycerideMetabolik risk
Total kolesterolGenel risk değerlendirme
📌 LDL ↑ = ateroskleroz temel nedeni

Enflamasyon Markerları

CRPAkut faz proteini
ESRKronik inflamasyon
ProkalsitoninBakteriyel enfeksiyon
IL-6Sitokin aktivasyonu

Asit-Baz

pH7.35–7.45 normal aralık
pCO₂Respiratuvar komponent
HCO₃⁻Metabolik komponent
LaktatHipoperfüzyon / şok
📌 Laktat ↑ = doku hipoksisi

Karaciğer Fonksiyon

AST / ALTHepatoselüler hasar
ALPKolestaz
BilirubinHemoliz / karaciğer yetmezliği
AlbuminKaraciğer sentez fonksiyonu

İmmünoloji

ANAOtoimmün hastalıklar
RFRomatoid artrit
Anti-CCPRA spesifik
IgG/IgMBağışıklık durumu

Klinik Özet

En kritik testTroponin
En temel panelCBC + biyokimya
En acil göstergeLaktat
En tromboz belirteciD-dimer
📌 Kan tahlilleri = klinik karar motorunun temel verisi
Kardiyovasküler Sistem – Son Modelleme Katmanı

1. Çok Ölçekli Simülasyon (Multi-Scale Modeling)

Hiyerarşik biyolojik sistem entegrasyonu
Hücre → Doku → OrganBiyofiziksel geçişlerin matematiksel bağlanması eksik
PDE tabanlı modelAkışkan dinamik + elektriksel aktivite eşleşmesi
Hemodinamik couplingBasınç–akım–rezistans dinamik sistemi
Agent-based modelHücresel davranış simülasyonu eksik
📌 Sistem şu an tanımlı, ancak sayısal simülasyon seviyesine geçmemiştir

2. Zaman Dinamiği (Temporal Disease Evolution)

Hastalık progresyonunun dinamik modeli
MI → inflamasyonZaman bağımlı hücresel yanıt modeli eksik
Remodeling süreciLV geometrik değişim sayısal değil
HF progresyonuEF düşüş eğrisi modellenmemiş
Feedback loopStatik açıklama, dinamik simülasyon yok
📌 Hastalık evrimi “film gibi” değil, “denklem sistemi” olarak eksik

3. Klinik Karar Üretim Katmanı

Belirsizlik altında tıbbi karar modeli
Bayesian inferenceOlasılıksal tanı ağı eksik
Risk weightingKomorbiditeler arası dinamik ağırlıklandırma yok
Differential diagnosisÇoklu hastalık rekabet modeli eksik
Real-time triageDinamik aciliyet skorlaması yok
📌 Klinik karar şu an deterministik, probabilistik değil

Final Sistem Durumu

Sistem tipiBilgi atlası → yarı-modelleşmiş biyolojik sistem
Eksik katmanMatematiksel simülasyon + zaman + karar motoru
Temel durumKavramsal tamlık sağlanmış
Son aşamaComputational cardiovascular model
📌 Sistem artık “tıp atlası” değil, “hesaplanabilir biyolojik model” sınırındadır
Pediatrik Kalp ve Damar Cerrahisi Atlası

🫀 PEDİATRİK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ ATLASI

ASD / VSD

ASDAtriyal septal defekt → sağ kalp volüm yükü
VSDVentriküler septal defekt → sol-sağ şant
En sık tipPerimembranöz VSD
CerrahiPatch kapama / device closure
📌 VSD → pulmoner hipertansiyon gelişebilir

Patent Ductus Arteriosus (PDA)

TanımAorta–pulmoner arter arasında açık kanal
FizyolojiSol → sağ şant (pulmoner yük ↑)
RiskPrematürite, rubella
CerrahiLigation / coil closure
📌 PDA → “machinery murmur”

Fallot Tetralojisi

PSPulmoner stenoz
VSDBüyük ventriküler septal defekt
Overriding aortaAorta her iki ventrikülden beslenir
RVHSağ ventrikül hipertrofisi
📌 “Tet spell” → hipoksi + çömelme (squatting)

Transpozisyon Büyük Arterler (TGA)

TanımAorta ve pulmoner arter yer değiştirir
FizyolojiParallel dolaşım
HayatŞant olmadan yaşanamaz
CerrahiArterial switch (Jatene)
📌 TGA = acil neonatal cerrahi

Aort Koarktasyonu

TanımAort istmus darlığı
BulgularÜst ekstremite HT + alt ekstremite zayıf nabız
İlişkiTurner sendromu
CerrahiRezeksyon + anastomoz

Fallot Post-Op Komplikasyon

PRPulmoner regürjitasyon
RV disfonksiyonSağ kalp yetmezliği
AritmiVT riski
ReopGeç cerrahi revizyon

Eisenmenger Sendromu

BaşlangıçSol → sağ şant
GelişimPulmoner hipertansiyon
DönüşSağ → sol şant
SonuçSiyanoz + cerrahi kontrendikasyon
📌 Geri dönüşü olmayan pulmoner vasküler hastalık

Truncus Arteriosus

TanımTek büyük damar çıkışı
SonuçKarma kan dolaşımı
RiskErken pulmoner hipertansiyon
CerrahiErken düzeltme

Hipoplastik Sol Kalp Sendromu

TanımLV + aort yetersiz gelişim
DolaşımTek ventrikül fizyolojisi
Hayatta kalmaDuctus bağımlı
CerrahiNorwood → Glenn → Fontan
📌 HLHS = en kompleks konjenital hastalık

Klinik Özet

En sık CHDVSD
En acilTGA
En kompleksHLHS
En riskli dönemNeonatal dönem
📌 Pediatrik KVC = doğuştan anatomik + fizyolojik cerrahi
Pediatrik KVC – İleri Katman Atlası

🫀 PEDİATRİK KALP VE DAMAR CERRAHİSİ – İLERİ KATMAN ATLASI

Tek Ventrikül Spektrumu

Double inlet ventrikülHer iki atriyum tek ventriküle boşalır
Unbalanced AV canalTek ventrikül baskınlığı
Fontan fizyolojisiPulmoner dolaşım pasif akım ile
Failing FontanArtan venöz basınç + düşük debi
📌 Fontan = “pompasız pulmoner dolaşım sistemi”

Pulmoner Vasküler Gelişim Bozuklukları

PA hipoplazisiYetersiz pulmoner arter gelişimi
Segmental stenozLokalize akım kısıtlılığı
Tek akciğer dolaşımıUnilateral PA yokluğu
SonuçYüksek pulmoner direnç + cerrahi risk
📌 Cerrahi başarı = damar altyapısına bağlıdır

Konjenital Aritmi Sistem Bozuklukları

AV node malpozisyonuAnormal iletim yolu
Konjenital AV blokDoğumsal iletim kesintisi
WPWAksesuar iletim yolları
Post-op pacemakerKalıcı iletim desteği ihtiyacı
📌 Elektriksel sistem doğuştan bozulabilir

Genetik Sendrom Kardiyovasküler Spektrumu

DiGeorge (22q11)Conotruncal defektler
MarfanAort kökü dilatasyonu
Down sendromuAV septal defekt
NoonanPulmoner stenoz + HCM
📌 Genetik → cerrahi stratejiyi belirler

Post-Konjenital Cerrahi Uzun Dönem Sendromları

LV/RV yetmezliğiGeç dönem pompa disfonksiyonu
Aritmi yüküYaşam boyu ritim bozukluğu
Protein losing enteropathyFontan komplikasyonu
Plastic bronchitisLiföz mukus tıkaçları
📌 Cerrahi başarı ≠ uzun dönem fizyoloji stabilitesi

Klinik Özet

En kritik sistemTek ventrikül fizyolojisi
En kritik riskFontan yetmezliği
En kritik faktörPulmoner vasküler yapı
En kritik belirleyiciGenetik sendrom
📌 Pediatrik KVC = doğumdan yaşam boyu devam eden sistem cerrahisi
Pediatrik KVC – Mikro Biyolojik Katman Atlası

🫀 PEDİATRİK KVC – MİKRO BİYOLOJİK VE FİZYOLOJİK SON KATMANLAR

Cerrahi Sonrası Büyüme & Remodeling

Ventrikül adaptasyonuÇocuk kalbinin büyüme ile geometrik yeniden şekillenmesi
Greft uyumsuzluğuSentetik materyallerin büyümeye uyum sağlayamaması
Conduit problemiKapak ve tüp greftlerin “outgrow” olması
Uzun dönem riskRe-intervention gereksinimi
📌 Pediatrik cerrahi = “tek operasyon değil, yaşam boyu sistem yönetimi”

Mikro-Hemodinamik Akım Bozuklukları

TürbülansAnastomoz bölgelerinde akım bozulması
Flow mismatchProksimal–distal damar çap uyumsuzluğu
Shear stress farkıEndotel adaptasyonunu bozan mekanik stres
Sonuçİntimal hiperplazi → geç stenoz
📌 Cerrahi başarının “görünmeyen belirleyicisi: akım fiziği”

Nöro-Kardiyak Gelişim Ekseni

Kronik hipoksiBeyin gelişiminde yapısal değişiklikler
Perfüzyon adaptasyonuSiyanotik hastada alternatif dolaşım düzeni
CPB etkisiKardiyopulmoner bypass sonrası nörokognitif değişiklik
Uzun dönem sonuçÖğrenme ve gelişim etkilenmesi
📌 Kalp cerrahisi = sadece kardiyak değil, nöro-gelişimsel bir süreçtir

Final Sistem Özeti

Biyolojik katmanBüyüme + remodeling
Fizik katmanAkım + shear stress
Sistem katmanKalp–beyin entegrasyonu
Klinik gerçekYaşam boyu takip gereksinimi
📌 Pediatrik KVC’nin gerçek sonu: “iyileşme değil, adaptasyon yönetimi”
Dr. Ömer Aslankan – Kardiyovasküler Cerrahi Master Notları

🫀 DR. ÖMER ASLANKAN – KARDİYOVASKÜLER CERRAHİ MASTER ATLAS NOTLARI

HASTALIK + FİZYOLOJİ + CERRAHİ + GÖRÜNTÜLEME + MOLEKÜLER SİSTEM TEK SAYFA ÖZET

Koroner Arter Hastalıkları

Temel mekanizmaAteroskleroz → plak rüptürü → tromboz
SpektrumStabil angina → ACS → STEMI / NSTEMI
En kritik damarLAD (anterior duvar infarktı)
KomplikasyonVF, şok, papiller kas rüptürü
📌 Zaman bağımlı ölümcül süreç (0–90 dk kritik pencere)

Aritmiler

SVTAVNRT, AVRT (re-entry)
VentrikülerVT, VF (en ölümcül)
BradiaritmiAV blok, sick sinus
GenetikLong QT, Brugada
📌 VF = elektriksel kaos → defibrilasyon

Kapak Hastalıkları

MitralStenoz / yetmezlik (romatizmal)
AortStenoz / regürjitasyon
TriküspitSağ kalp yetmezliği ilişkili
ÖzelEndokardit, prolapsus
📌 Kapak = basınç + akım regülasyon merkezi

Aort Hastalıkları

Diseksiyonİntima yırtığı → media içine kan
AnevrizmaDuvar zayıflığı → genişleme
AAAAbdominal aort en sık
AcilStanford A = cerrahi acil
📌 Aort yırtılması = saniyeler içinde ölüm riski

Kalp Yetmezliği

SistolikEF ↓ (pompa bozukluğu)
DiyastolikDolum bozukluğu
AkutADHF (dekompanse)
SistemRAAS + SNS aktivasyonu
📌 Kronik aktivasyon → remodeling + progresyon

Şok Sistemleri

KardiyojenikMI kaynaklı düşük debi
HipovolemikKan/sıvı kaybı
DistributifSepsis, vazodilatasyon
ObstrüktifPE, tamponad
📌 MAP = CO × SVR

Konjenital Hastalıklar

ASD / VSDSeptal defektler
TOFSiyanotik kalp hastalığı
TGAArter transpozisyonu
PDADuktus açıklığı
📌 Şant yönü = klinik şiddeti belirler

Periferik Damar Hastalıkları

PAHKladikasyon
DVTVen trombozu
PEPulmoner emboli
CLIKritik ekstremite iskemisi
📌 Sigara + DM = en güçlü risk faktörleri

Tanısal Yöntemler

EKGElektriksel aktivite
EKOFonksiyon + kapak
BT KoronerNon-invaziv damar görüntüleme
AnjiyografiAltın standart anatomik değerlendirme
📌 Fonksiyon + anatomi birlikte değerlendirilir

MASTER ÖZET

SistemElektrik + Mekanik + Damar
Ölümcül olayMI / VF / Aort rüptürü
En kritik damarLAD
En kritik süreİlk 90 dakika
📌 Kardiyovasküler sistem = entegre yaşam destek ağı
KVC Temel Anatomi

🫀 Kalp & Damar Cerrahisi

Temel Anatomi – Klinik ve Cerrahi Odaklı Sistem

1. Kalbin Genel Anatomisi

Yapı Görev Klinik Önemi
Kalp Pompa organ Yetmezlik / MI
Perikard Koruyucu kese Perikardit / Tamponad
Miyokard Kas tabakası İskemiye duyarlı
Endokard İç yüzey Endokardit

2. Kalp Kamerleri

Kamer Görev Kan Tipi
Sağ Atrium Venöz kan alır Deoksijenize
Sağ Ventrikül Pulmoner dolaşım Deoksijenize
Sol Atrium Akciğerden kan Oksijenli
Sol Ventrikül Sistemik pompa Oksijenli

3. Kalp Kapakları

Kapak Yer Fonksiyon
Mitral LA → LV Tek yönlü akım
Triküspit RA → RV Sağ kalp akımı
Aort LV → Aorta Sistemik çıkış
Pulmoner RV → Pulmoner arter Akciğer dolaşımı

4. Koroner Dolaşım

Arter Beslediği Alan Klinik
LAD Ön duvar + septum “Widow maker” MI
RCA Sağ kalp + AV nod Bradiaritmi
LCX Lateral duvar Lateral MI

5. Büyük Damarlar

Aorta

Sistemik ana arter

Pulmoner Arter

Akciğere venöz kan

Vena Cava

Venöz dönüş

Pulmoner Ven

Oksijenli kan taşır

Kardiyovasküler Cerrahi Atlas • Temel Anatomi Modülü
KVC Atlas – Temel Anatomi

6. Kalp İletim Sistemi

YapıGörevKlinik
SA NodePrimer pacemaker (60–100 bpm)Sinüs ritmi
AV Nodeİletimi yavaşlatırAV blok
His DemetiVentrikül iletimiDal blokları
PurkinjeVentrikül depolarizasyonuAritmi

7. Kalp Duvarı

TabakaÖzellikKlinik
Endokardİç yüzeyEndokardit
MiyokardKas tabakasıMI
EpikardDış tabakaPerikard ilişkisi

8. Koroner Dolaşım

DamarBölgeOklüzyon
LADAnterior LV + septumAnterior MI (ölümcül)
RCASA node + sağ kalpAV blok
LCXLateral LVLateral MI

9. Kalp Komşulukları

YapıKomşulukKlinik
AnteriorSternumCerrahi giriş
PosteriorÖzofagusTEE
AltDiafragmaInferior MI
LateralPlevraToraks ilişkisi

10. Damar Duvarı

TabakaÖzellikKlinik
IntimaEndotelAteroskleroz
MediaDüz kasHT etkisi
AdventitiaDış destekAnevrizma

11. Klinik Korelasyon

BulgularPatoloji
Göğüs ağrısıMI
BradikardiSA/AV nod
ÜfürümKapak hastalığı
Ani ölümVentriküler fibrilasyon
KVC Atlas • Temel Anatomi Modülü
KVC Atlas – Full Temel Anatomi

12. Arter ve Ven Tipleri

TipÖzellikKlinik
Elastik ArterAortaPulse basıncı
Musküler ArterDağıtımVazokonstriksiyon
VenlerKapasitansPreload
KapillerGaz değişimiİskemi

13. Mikrosirkülasyon

YapıFonksiyonBozukluk
ArteriolDirençHT
KapillerDeğişimÖdem
VenülDönüşEnflamasyon

14. Fetal Dolaşım

YapıGörevSonrası
Ductus arteriosusBypassLigamentum arteriosum
Foramen ovaleAtrium geçişiFossa ovalis
Ductus venosusKaraciğer bypassLigamentum venosum

15. Perikard Sistemi

TabakaÖzellikKlinik
FibrozSert dış yapıSabitler
SerözParietal/visseralSıvı
BoşlukSıvı alanıEfüzyon

16. Klinik Özet

BulgularYorum
Hipotansiyon + JVDTamponad
SiyanozHipoksi
Soğuk ekstremiteŞok
Göğüs ağrısıMI
KVC Atlas • Full Temel Anatomi
KVC Atlas – Klinik Bölüm

17. Miyokard İnfarktüsü (MI)

FazPatofizyolojiKlinik
İskemiKoroner akım azalırGöğüs ağrısı
NekrozMiyosit ölümüTroponin ↑
ReperfüzyonKan geri gelirReperfüzyon hasarı

18. EKG Temelleri

DalgaAnlamKlinik
PAtriyal depolarizasyonSinüs ritmi
QRSVentrikül depolarizasyonMI göstergesi
TRepolarizasyonİskemi

19. Akut Koroner Sendrom

TipTanımRisk
STEMITam tıkanmaEn ölümcül
NSTEMIKısmi tıkanmaOrta risk
Unstable AnginaGeçici iskemiMI öncülü

20. Kardiyak Şok

DurumMechanizmaSonuç
Pompa yetmezliğiLV çöküşüHipotansiyon
CO ↓Düşük debiOrgan hipoksi
Multi organİleri şokÖlüm

21. Cerrahi Yaklaşım

İşlemAçıklamaEndikasyon
CABGBypassKoroner tıkanıklık
KapakProtezStenoz/yetmezlik
AortGreft/stentDiseksiyon

22. Kardiyak Acil Durumlar

DurumBulgularRisk
MIGöğüs ağrısı + EKGÖlüm
Aort diseksiyonuYırtıcı ağrıRüptür
TamponadJVD + hipotansiyonŞok
KVC Atlas • Klinik Bölüm
KVC Atlas – Klinik Modül

23. Kardiyak Biyomarkerlar

MarkerYükselmeKlinik
Troponin I/T3–6 saatMI altın standart
CK-MB4–6 saatReinfarkt
Myoglobin1–2 saatErken marker

24. STEMI Lokalizasyonu

EKGArterBölge
V1–V4LADAnterior
II, III, aVFRCAİnferior
I, aVL, V5–V6LCXLateral

25. Akut MI Algoritma

AdımİşlemAmaç
1EKGST elevasyon?
2TroponinHasar doğrula
3Aspirin + HeparinTrombus kontrol
4PCI / CABGReperfüzyon

26. Kardiyak Aritmiler

AritmiEKGRisk
Ventricular FibrillationKaotik ritimAni ölüm
Atrial FibrillationIrregular rhythmİnme
AV BlockP-QRS ayrışmaBradikardi

27. Klinik Korelasyon (Gelişmiş)

BulgularTanıRisk
ST elevasyon + göğüs ağrısıSTEMIYüksek mortalite
Dispne + ödemKalp yetmezliğiŞok
ÇarpıntıAritmiSenkop
JVD + hipotansiyonTamponadÖlüm
KVC Atlas • Klinik Kardiyoloji Sistemi
KVC Atlas – Klinik Devam

28. Kalp Yetmezliği

TipPatofizyolojiKlinik
SistolikKontraktilite ↓EF ↓
DiyastolikRelaksasyon bozukluğuEF normal
Sağ KYVenöz konjesyonJVD + ödem
Sol KYPulmoner konjesyonDispne

29. Kapak Hastalıkları

KapakStenozYetmezlik
AortLV yük ↑Regürjitasyon
MitralLA basınç ↑LA dilatasyon
TriküspitNadirSağ KY
PulmonerNadirSağ ventrikül yük

30. Aort Hastalıkları

DurumPatolojiRisk
DiseksiyonIntima yırtığıRüptür
AnevrizmaDamar genişlemePatlama
KoarktasyonDarlıkHT

31. Periferik Damar Hastalıkları

DurumPatofizyolojiKlinik
AterosklerozPlakKladikasyon
DVTVen trombozuBacak şişliği
PEEmboliDispne

32. Kardiyak Pompa Analizi

ParametreNormalBozukluk
Stroke Volume70 mL↓ KY
Cardiac Output5 L/dkŞok ↓
EF%55–70HF ↓
KVC Atlas 33-37

33. Koroner Fizyoloji

ParametreNormalKlinik Etki
Koroner akım%5 COİskemi
O2 ekstraksiyonu%70–80Bağımlı sistem
PerfüzyonDiastoldeTachy → iskemi

34. Hemodinamik Parametreler

ParametreNormalBozukluk
PreloadVenöz dönüş↓ Şok
AfterloadSVRHT ↑
ContractilityKas gücüHF ↓

35. Koroner Risk Faktörleri

RiskTipEtkisi
SigaraModifiyeAteroskleroz
HTModifiyeEndotel hasarı
DMModifiyeDamar bozukluğu
GenetikNon-modifiyeRisk ↑

36. Kalp Sesleri

SesKaynakKlinik
S1AV kapakMitral/triküspit
S2SemilunarAort/pulmoner
S3DolumHF
S4Atriyal kontraksiyonStiff ventrikül

37. Şok Tipleri

TipPatofizyolojiKlinik
KardiyojenikPompa yetmezliğiHipotansiyon
HipovolemikSıvı kaybıTaşikardi
DistributifVazodilatasyonSepsis
ObstrüktifAkım engeliPE/Tamponad